Αργυρού στο ΕΡΤnews Radio 105,8: Στην οικονομία δεν υπάρχουν μαγικά ραβδιά – Να διαφυλάξουμε ως κόρην οφθαλμού όσα έχουμε κατακτήσει

Τόσο η  πρόσφατη έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, όσο και η έκθεση του ΟΟΣΑ, καταγράφουν την σημαντική πρόοδο που έχει επιτύχει η ελληνική οικονομία τα τελευταία χρόνια, παρά το γεγονός ότι κινούμαστε μέσα σε ένα πάρα πολύ δύσκολο εξωτερικό περιβάλλον, σημείωσε ο προϊστάμενος του Οικονομικού Γραφείου του Πρωθυπουργού Μιχάλης Αργυρού, μιλώντας στο ΕΡΤnews Radio 105,8 και στην εκπομπή «Πρωινές Διαδρομές» με τον Βασίλη Αδαμόπουλο και την Μαρία Γεωργίου.

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό το γεγονός, τόνισε, ότι στην έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αυτή την εβδομάδα, η οποία έκθεση είναι μέρος ενός ευρύτερου πλαισίου παρακολούθησης της ευρωπαϊκής οικονομίας, είναι το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, η Ελλάδα αφαιρέθηκε από τη λίστα εκείνων των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που κατατάσσονταν προηγουμένως η Ελλάδα σαν χώρες με μακροοικονομικές ανισορροπίες.

«Είναι η πρώτη φορά μετά από το 2010 που ξεκίνησε η περιπέτεια της χώρας με την ελληνική κρίση δημοσίου χρέους, που η Ελλάδα πλέον κατατάσσεται επισήμως σαν μία χώρα η οποία δεν έχει μακροοικονομικές ανισορροπίες, οι οποίες να απαιτούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στην οικονομία της. Αυτό βέβαια, δεν σημαίνει ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχουν ακόμα θέματα τα οποία χρειάζονται δουλειά, προσοχή και πρόοδο. Σε καμία περίπτωση. Είναι όμως μία σημαντική επιβεβαίωση ιδιαίτερα μεγάλης συμβολικής σημασίας για το ότι η χώρα βρίσκεται στο σωστό δρόμο.

Να θυμηθούμε γιατί ήμασταν σε αυτή τη διαδικασία των οικονομικών ανισορροπιών. Υπήρχαν πέντε περιοχές οι οποίες ήταν πολύ προβληματικές. Η Ελλάδα μέχρι το 2024 εθεωρείτο ότι είχε μία χαμηλή οικονομική ανάπτυξη, είχε υψηλή ανεργία, είχε υψηλό δημόσιο χρέος, είχε υψηλό δείκτη κόκκινων δανείων και είχε μία ιδιαίτερα αρνητική εξωτερική θέση. Δηλαδή, για να το πω λαϊκά, χρωστούσαμε πάρα πολλά χρήματα στο εξωτερικό. Όλα αυτά τα πράγματα, αυτοί οι πέντε δείκτες, οι οποίοι μας είχαν βάλει στη διαδικασία αυτή και είναι δείκτες οι οποίοι οι οποίοι μας συνόδευαν από την αρχή της κρίσης, σταδιακά τα τελευταία χρόνια, από το 2019 και ύστερα, ήταν όλοι σε καλή πορεία και αυτό το οποίο λέει η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι ότι πλέον η πρόοδος είναι επαρκής ούτως ώστε να μην θεωρούνται πλέον αυτοί οι πέντε δείκτες στην κόκκινη περιοχή» ανέφερε ο κ. Αργυρού.

Παράλληλα στην έκθεση επισημαίνονται και προβλήματα, παραδέχθηκε ο κ. Αργυρού και τα οποία αναγνωρίζονται.

«Η θέση της κυβέρνησης είναι ότι παρά την πολύ σημαντική πρόοδο η οποία έχει γίνει και η οποία πιστεύουμε ότι είναι, παρά τις προκλήσεις που υπάρχουν και την ακρίβεια και όλα, υπαρκτή στην καθημερινότητα των πολιτών, παραδείγματος χάριν, είναι αυταπόδεικτο ότι όταν έχει μειωθεί η ανεργία τα τελευταία επτά χρόνια, από το 18 στο 8%, 10 ποσοστιαίες μονάδες μείωσης της ανεργίας, ασφαλώς ανεβάζουν το βιοτικό επίπεδο, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία για αυτό, ταυτόχρονα, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η χώρα βρίσκεται στη μέση της διαδρομής.

Παρά το ότι συγκλίνουμε προς το ευρωπαϊκό μέσο όρο, το βιοτικό επίπεδο στην Ελλάδα βελτιώνεται, χρειάζεται να βελτιωθεί ακόμα περισσότερο και αυτό ασφαλώς θα είναι και το επίδικο των επόμενων εκλογών του 2027» είπε χαρακτηριστικά ο κ. Αργυρού.

Ως προς το πώς μεταφράζονται στην καθημερινότητα του πολίτη οι παραπάνω διαπιστώσεις της έκθεσης, ενώ μάλιστα τρέχει ο πληθωρισμός με 5%, ο κ. Αργρού ανέφερε τα εξής: «Σίγουρα το να έχει κανείς πληθωρισμό 5% δεν είναι κάτι το οποίο είναι ευχάριστο. Είναι ένα σημαντικό πρόβλημα. Έχω να κάνω δύο σχόλια σε αυτό.

Το πρώτο είναι ότι είναι ένα, ας πούμε, θετικό σχόλιο το πρώτο το οποίο θα κάνω, το γεγονός ότι έχουμε φτάσει στην Ελλάδα το 2026 να θεωρούμε έναν πληθωρισμό 5% απαράδεκτα υψηλό είναι μια μεγάλη πρόοδος σε ό, τι αφορά το δημόσιο διάλογο. Διότι, σας θυμίζω ότι τις δεκαετίες του 1980 και πιο νωρίς είχαμε πληθωρισμό στην Ελλάδα 20% και μέχρι πριν από κάποια χρόνια υπήρχαν και παρατηρητές οι οποίοι έλεγαν ότι θα πρέπει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να θέσει και υψηλότερο στόχο πληθωρισμού. Άρα, το γεγονός ότι έχει γίνει πλέον αποδεκτό και σαφές ότι ο υψηλός πληθωρισμός είναι κάτι το οποίο βλάπτει την ευημερία των ανθρώπων είναι μια σημαντική πρόοδος».

Εξηγώντας γιατί στην Ευρώπη είναι χαμηλότερος ο πληθωρισμός σε σχέση με την Ελλάδα,  περιέγραψε αρχικά ότι είναι ένα εξωτερικό σοκ το οποίο επηρεάζει όλη την Ευρώπη και πως ο πληθωρισμός ανεβαίνει παντού, όχι μόνο στην Ελλάδα.

«Γιατί ανέβηκε στην Ελλάδα πιο γρήγορα τους τελευταίους μήνες μετά από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή; Οι λόγοι είναι τρεις. Επιγραμματικά τους λέω. Παρά τη μεγάλη πρόοδο που έχει κάνει η Ελλάδα στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, έχουμε αυξήσει στο ενεργειακό μας μείγμα το ποσοστό του ηλεκτρισμού που έχουμε από ανανεώσιμες πηγές, συνολικά στο ενεργειακό μας μείγμα έχει πάει από τα 18 στο 25. Έχουμε 75% εξάρτηση στην ενέργεια της χώρας μας από εισαγόμενες πηγές ενέργειας και δη πετρέλαιο κυρίως και κατά δεύτερο λόγο φυσικό αέριο. Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 55. Άρα έχεις ένα κοινό σοκ το οποίο όμως στην Ελλάδα σε χτυπάει πολύ περισσότερο γιατί είσαι 20 μονάδες πάνω στην έκθεση σε αυτό τον κίνδυνο. Αυτό είναι το πρώτο.

Το δεύτερο είναι ότι, η Ελλάδα είναι μία χώρα που τα τελευταία χρόνια αναπτύσσεται σαφώς γρηγορότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η οικονομία μας λοιπόν βρίσκεται σε αυτό το οποίο λέμε στα οικονομικά, θετικό παραγωγικό κενό, δηλαδή, υπάρχει μεγαλύτερη ζήτηση από την προσφορά που ανεβαίνει, αλλά η ζήτηση λόγω της οικονομικής ανάκαμψης έχει ανέβει πιο γρήγορα. Αντίθετα, στην Ευρωπαϊκή Ένωση ο οικονομικός κύκλος είναι στην αντίθετη πλευρά, υπάρχει αρνητικό παραγωγικό κενό. Όταν λοιπόν έχεις μία οικονομία η οποία αναπτύσσεται γρήγορα και έχει υψηλότερη ζήτηση, όταν την χτυπήσει ένα πληθωριστικό σοκ σε σχέση με μία άλλη οικονομία που δεν αναπτύσσεται τόσο γρήγορα, οι πληθωριστικές πιέσεις θα είναι εντονότερες.

Και ο τρίτος λόγος για τον οποίον στην Ελλάδα ο πληθωρισμός έχει ανέβει γρηγορότερα τους τελευταίους μήνες, είναι το γεγονός ότι η χώρα μας έχει ένα πολύ μεγάλο πρόγραμμα στα πλαίσια του ταμείου ανάκαμψης, το μεγαλύτερο το οποίο υπάρχει στην Ευρωζώνη σε όρους ΑΕΠ, 16% σε όρους ΑΕΠ 2023. Η αμέσως επόμενη χώρα είναι στο 8% για να καταλάβετε τη διαφορά και το πρόγραμμα το ελληνικό, όπως και τα περισσότερα ευρωπαϊκά προγράμματα, είναι ένα πρόγραμμα το οποίο κυρίως ολοκληρώνεται το 2026. Με άλλα λόγια, πέφτουν πολλά λεφτά στην Ελλάδα φέτος εξαιτίας της ολοκλήρωσης του ταμείου ανάκαμψης.

Έχεις λοιπόν μια οικονομία με ένα μοναδικό συνδυασμό χαρακτηριστικών, μεγάλη έκθεση στο ενεργειακό σοκ, γρήγορη οικονομική ανάπτυξη και ταυτόχρονα πολύ μεγάλο πρόγραμμα ταμείου ανάκαμψης που ρίχνει λεφτά στην οικονομία. Και φυσικά δεν θα χάσουμε τα λεφτά εξαιτίας των πληθωριστικών πιέσεων. Αυτό εξηγεί γιατί στην Ελλάδα τα τελευταία στοιχεία πληθωρισμού έχουν πάει πολύ πιο γρήγορα από ό, τι στην Ευρωπαϊκή Ένωση».

«Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι δεν αντιλαμβανόμαστε ότι αυτό πιέζει τους προϋπολογισμούς των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων και για αυτό το λόγο η κυβέρνηση έχει πάρει τα γνωστά μέτρα τα οποία έχει πάρει, ούτως ώστε να μετριάσει, θέλω να τονίσω το ρήμα, μετριάζω, τις πληθωριστικές επιπτώσεις.

Δεν θα ήταν σωστό να στείλουμε ένα μήνυμα ότι σε μία χώρα η οποία εισάγει ενέργεια σε μία ήπειρο που εισάγει ενέργεια, μπορεί να ακυρώσει κανείς τα αρνητικά πληθωριστικά αποτελέσματα μιας ενεργειακής κρίσης. Αυτό δεν μπορεί να γίνει. Αυτό το οποίο μπορεί να γίνει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο είναι να μετριαστεί αυτή η επίπτωση και η κυβέρνηση έχει πάρει μέτρα προς αυτή την κατεύθυνση» συμπλήρωσε.

Τι σημαίνει το ότι η χώρα δεν αντιμετωπίζει μακροοικονομικές ανισορροπίες για την καθημερινότητά μας;

«Στην οικονομία τα πράγματα βελτιώνονται σταδιακά. Αν βελτιώνονταν άμεσα από τη μία μέρα στην άλλη, τότε θα ήταν τα πάντα εύκολα. Αυτό το οποίο θέλω να πω είναι ότι, η οικονομία είναι σαν ένα πλοίο. Στρίβουν αργά, μπορούν βεβαίως υπό ατυχήματα να χειροτερέψουν πάρα πολύ γρήγορα τα πράγματα, αλλά η βελτίωση είναι συνήθως πιο αργή.

Ας δούμε ποια είναι η επίπτωση από το γεγονός ότι η Ελλάδα δεν κατατάσσεται πλέον στις χώρες με μακροοικονομικές ανισορροπίες. Είναι μία διαδικασία η οποία μειώνει στα μάτια των ανθρώπων οι οποίοι επενδύουν και χρήματα για παραγωγή, αλλά και για χρήματα για επενδύσεις, τον κίνδυνο της χώρας. Η Ελλάδα με αυτόν τον τρόπο έχει μία επιπλέον ισχυρή επιβεβαίωση ότι είναι μία ασφαλής χώρα για επενδύσεις. Γιατί αυτό βελτιώνει το βιοτικό επίπεδο των ανθρώπων σταδιακά,  σε βάθος χρόνου; Είναι γιατί μία χώρα η οποία αντιμετωπίζεται ως πιο ασφαλής και η ίδια ως κράτος και οι επιχειρήσεις της δανείζονται με χαμηλότερα επιτόκια.

Αν λοιπόν μιλάμε για το κράτος, το γεγονός ότι δανείζεται με χαμηλότερα επιτόκια σημαίνει ότι έχεις περισσότερα χρήματα επειδή εξοικονομείς τους τόκους για να κάνεις παρεμβάσεις στην υγεία, στην εκπαίδευση, να δώσεις άλλες φοροαπαλλαγές, να κάνεις πράγματα τα οποία ενισχύουν το κοινωνικό κράτος.

Εάν μιλάμε για τις επιχειρήσεις οι οποίες δανείζονται με χαμηλότερο επιτόκιο και κάνουν περισσότερες επενδύσεις, αυτό σημαίνει ότι θα αυξήσουν την παραγωγικότητα, άρα και τους μισθούς, θα κάνουν περισσότερες προσλήψεις γιατί πληρώνουν λιγότερους τόκους και με αυτόν τον τρόπο θα έχουμε μία βελτίωση του βιοτικού επιπέδου από την πλευρά της παραγωγής.

 Επίσης, είναι πολύ σημαντικό να πω ότι το γεγονός ότι το σύνολο της παγκόσμιας οικονομικής κοινότητας, έχει ένα πάρα πολύ ωραίο δημοσίευμα το Bloomberg τις τελευταίες ημέρες το είδα και ένιωσα πολύ καλά, έχει τον χάρτη της Ευρώπης. Αυτόν τον χάρτη τον έχει με διάφορα χρώματα. Στο γκρίζο χρώμα είναι οι χώρες εκείνες οι οποίες δεν έχουν κανένα πρόβλημα σύμφωνα με την κατάταξη της επιτροπής και υπάρχουν χώρες με κόκκινο χρώμα ή μπλε. Οι κόκκινες είναι αυτές οι οποίες αντιμετωπίζουν μακροοικονομικά προβλήματα και δημοσιονομικά. Είναι δέκα χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε δημοσιονομική επιτήρηση, σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος και άλλες χώρες με μπλε χρώμα που είναι υπό εξέταση. Η Ελλάδα είναι μία από τις λίγες χώρες η οποία είναι στο χάρτη καθαρή. Αυτό ενισχύει πάρα πολύ την αξιοπιστία της χώρας, ειδικά σε μία περίοδο η οποία είναι πάρα πολύ ταραγμένη.

Είναι λοιπόν κάτι το οποίο δίνει μία ανθεκτικότητα στην οικονομία, πέρα από την αξιοπιστία, πέρα από τη μείωση του κινδύνου της χώρας σε ιδιαίτερα ταραγμένους καιρούς. Αυτά είναι επιτεύγματα τα οποία ο κόσμος, οι εργαζόμενοι, οι επιχειρήσεις και το σύνολο της ελληνικής κοινωνίας τα έχει πετύχει με πολύ μεγάλο κόστος, κοινωνικό και οικονομικό. Όλοι ξέρουμε και όλοι θυμόμαστε τι περάσαμε αυτά τα τελευταία χρόνια. Και νομίζω ότι είναι κατακτήσεις οι οποίες πρέπει να διαφυλαχθούν ως κόρην οφθαλμού. Και γι’ αυτό το μήνυμα είναι ότι, τα πράγματα βελτιώνονται σταθερά σταδιακά. Δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις και μαγικά ραβδιά. Σίγουρα είμαστε σε καλό δρόμο. Σίγουρα βέβαια δεν έχουμε φτάσει στο τέλος της διαδρομής».

Σχετικά με την μείωση του ρυθμού ανάπτυξης στη χώρα μας, θέμα για το οποίο χτυπάει καμπανάκι η Κομισιόν αλλά και όσο αφορά την επισήμανση ότι το παραγωγικό μοντέλο της χώρας μας στηρίζεται κυρίως σε δραστηριότητες όπως ο τουρισμός για παράδειγμα, που θεωρούνται περιορισμένης προστιθέμενης αξίας, ο κ. Αργυρού, σημειώνοντας ότι τα δύο παραπάνω συνδέονται μεταξύ τους, διευκρίνισε καταρχήν ότι ο ρυθμός ανάπτυξης διακρίνεται στον βραχυχρόνιο και τον μακροχρόνιο.

«Ο ρυθμός ανάπτυξης της Ελλάδας, πρέπει να κάνουμε μια διάκριση ανάμεσα στον βραχυχρόνιο ρυθμό ανάπτυξης που επηρεάζεται από πράγματα όπως τα χρήματα που παίρνουμε από το ταμείο ανάκαμψης ή αν θα ανακοινώσεις ένα πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων και τον μακροχρόνιο ρυθμό ανάπτυξης που έχει να κάνει με το πόσους ανθρώπους έχεις να δουλεύουν, πόσες επενδύσεις έχεις και ποια είναι η παραγωγικότητά τους.

Αυτό το οποίο συγκρίνουμε είναι τον ρυθμό ανάπτυξης που έχουμε τώρα, που γνωρίζουμε ότι υπάρχουν κάποια χρήματα από το Ταμείο ανάκαμψης, από άλλους ευρωπαϊκούς πόρους και ταυτόχρονα έχουμε να το συγκρίνουμε με μία πρόβλεψη για το πώς πηγαίνει η μακροχρόνια παραγωγικότητα της οικονομίας. Άρα δεν συγκρίνουμε ακριβώς όταν λέμε ότι σήμερα η Ελλάδα έχει ανάπτυξη 2,1% και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει για το 2028 1,6-1,7, τα ίδια πράγματα.

Αυτό το οποίο θέλω να πω είναι ότι, η μακροχρόνια ανάπτυξη της Ελλάδας το 2020 υπολογιζόταν από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο λιγότερο από 1%, 0,9 κατ’ ακρίβεια. Το 2026, στην τελευταία του έκθεση, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προβλέπει ότι αν δεν αλλάξει τίποτα στην Ελλάδα τα επόμενα χρόνια, ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας είναι στο 1.5. Αυτή η διαφορά από το 0,9 στο 1,5 έχει να κάνει με το γεγονός ότι σε αντίθεση με αυτό το οποίο έχει επικρατήσει στο δημόσιο διάλογο, παρά τη μείωση του πληθυσμού λόγω δημογραφικού, ανεβαίνει η παραγωγικότητα στην Ελλάδα. Αυτό το 0,6 σε βάθος 10ετίας είναι μια οικονομία η οποία είναι μεγαλύτερη από αυτήν την οποία θα υπήρχε χωρίς αυτή την αύξηση, γύρω στο 7%. Άρα η Ελλάδα κάνει πρόοδο στην παραγωγικότητα και κάνει πρόοδο στη βελτίωση του παραγωγικού της μοντέλου.

Θα σας πω δύο νούμερα για να δείτε ότι υπάρχει αυτή η βελτίωση. Κατ’ αρχάς να πούμε ότι ο τουρισμός είναι μία βασική βιομηχανία για την Ελλάδα, όπως η ναυτιλία, πάνε πολύ καλά και μπράβο τους και θέλουμε να συνεχίσουνε να πηγαίνουν καλά. Βέβαια θέλουμε να αναπτύξουμε και άλλες δραστηριότητες. Η Ελλάδα, αν και υπάρχει πολύ μεγάλος χώρος για παραπάνω βελτίωση, είναι στο σωστό δρόμο και εκεί. Θα σας πω ότι είμαστε από τις λίγες ευρωπαϊκές χώρες στις οποίες η βιομηχανία αυξάνει το ποσοστό της στο ΑΕΠ της χώρας αλλά και στην απασχόληση. Και θα σας πω επίσης ότι σήμερα που μιλάμε, η χώρα, σε αντίθεση με το τι μπορεί να πιστεύει ο πιο πολύς κόσμος, εξάγει τον ίδιο αριθμό αγαθών με τις υπηρεσίες. Περίπου, οι εξαγωγές μας είναι 100 δισεκατομμύρια. 50 περίπου παίρνουμε από ναυτιλία και τουρισμό και άλλες υπηρεσίες και 50 παίρνουμε από αγαθά. Έχουμε κάνει πρόοδο. Σε ό,τι αφορά δε, την κατάταξη αυτών των αγαθών που παράγουμε και εξάγουμε, υπάρχουν και ορισμένα αγαθά τα οποία είναι πολύ υψηλής τεχνολογίας. Εξάγουμε 3 δισεκατομμύρια, περίπου 15% των εξαγωγών μας, των μεταποιητικών, που είναι ένα νούμερο πολύ κοντά στο γερμανικό παρεμπιπτόντως, εννοώ ως ποσοστό, που είναι εξαγωγές υψηλής τεχνολογίας, άρα και εκεί υπάρχει πρόοδος. Αλλά συμφωνώ κι εγώ ότι υπάρχει η δυνατότητα να υπάρξει ακόμα περισσότερη πρόοδος. Άρα, και εκεί πάμε καλά, αλλά μπορούμε να τρέξουμε περισσότερο» εξήγησε καταλήγοντας.