Οδοιπορικό του ΕΡΤnews στα ακριτικά νησιά του Ανατολικού Αιγαίου: Φούρνοι, Αγαθονήσι και Λειψοί – Ένα ταξίδι ζωής και ελπίδας

Περισσότερα παιδικά χαμόγελα στα ακριτικά νησιά του Ανατολικού Αιγαίου με το πρόγραμμα καταπολέμησης της υπογεννητικότητας από τη HOPEgenesis και το Πολεμικό Ναυτικό-Αναμένεται να γεννηθούν μέσα στο χειμώνα 8 παιδιά σε Φούρνους και Λειψούς

Ρεπορτάζ: Σμαράγδα Αγορογιάννη

Η απόφαση των κατοίκων των πολύ μικρών ακριτικών νησιών του Αιγαίου να δημιουργήσουν οικογένεια πολλά ναυτικά μίλια μακριά από τα μεγάλα αστικά κέντρα ήταν μια απόφαση συνειδητή αλλά όχι εύκολη. Η ζωή στα νησιά αυτά σίγουρα είναι δύσκολη, ειδικά το χειμώνα που τα καράβια μειώνουν τα δρομολόγιά τους και οι επισκέπτες έχουν επιστρέψει στη βάση τους, αφήνοντας πίσω τη βουή του καλοκαιριού. Όμως αυτοί μένουν πίσω, επιλέγουν τον τόπο καταγωγής τους και στήνουν εκεί το δικό τους σπιτικό, θέλοντας να κάνουν παιδιά, κόντρα στις αντιξοότητες.

Για την Ηρώ από τους Φούρνους, τη Βασιλική από τους Λειψούς και άλλες 6 κοπέλες που διανύουν τώρα εγκυμοσύνη και κατοικούν μόνιμα σε αυτά τα νησιά, η απόφαση να μεγαλώσουν την οικογένειά τους πάρθηκε όταν ενημερώθηκαν ότι υπάρχει ένα πρόγραμμα από την ΑΜΚΕ HOPEgenesis σε συνεργασία με το Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών που δίνει ισχυρά κίνητρα στις οικογένειες των ακριτικών περιοχών να προχωρήσουν στην τεκνοποίηση.

«Θα ‘θελα ο τόπος μου να μεγαλώσει, να μη λιγοστέψουν και άλλο οι κάτοικοι», λέει η Βασιλική Χήρα για το νησί της τους Λειψούς. «Για μένα είναι η δεύτερη φορά που θα γίνω μητέρα. Και τα δύο παιδιά τα έκανα με τη βοήθεια του προγράμματος της HOPEgenesis. Είναι πολύ βοηθητικό, ειδικά για τους ανθρώπους που δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα. Ο χειμώνας είναι δύσκολος εδώ και με τους γιατρούς και με τη συγκοινωνία» προσθέτει.

Η Εύα Βουκελάτου, που κατάγεται από τη Λευκάδα και παντρεύτηκε στους Φούρνους, πήρε την απόφαση να κάνει τρίτο παιδί γιατί υπάρχει το συγκεκριμένο πρόγραμμα. «Ήταν μια πολύ μεγάλη βοήθεια για όλες τις μανούλες. Το μαιευτήριο είναι πλέον ένα πολύ μεγάλο έξοδο για τις οικογένειες και μας καλύπτουν και τα έξοδα των ιατρικών εξετάσεων, όπως και τα ακτοπλοϊκά εισιτήρια. Επιπλέον μας παρέχουν ψυχολογική βοήθεια και τους 9-10 μήνες αυτής της περιόδου (κατά την εγκυμοσύνη και ένα μήνα μετά, αφού γεννήσουμε). Είναι πολύ σημαντικό αυτό. Στις προηγούμενες εγκυμοσύνες μου δεν το είχα».

Η Ηρώ που περιμένει και αυτή το δεύτερο παιδάκι της στους Φούρνους μας λέει: «Το πρόγραμμα λύνει πάρα πολλά προβλήματα και απαντά σε πάρα πολλές ερωτήσεις. Τι, πως, πόσο…Φεύγει ένα άγχος. Σε μία εγκυμοσύνη είναι πάρα πολλά τα άγχη, ας ξεφορτωθούμε μερικά!».

Ο κ. Βαγγέλης Κόττορος, υπηρέτησε επί δεκαετίες ως δάσκαλος στο δημοτικό σχολείο Αγαθονησίου. Πλέον από το 2006 που συνταξιοδοτήθηκε εξακολουθεί να προσφέρει στον τόπο του από τη θέση του δημάρχου. «Προσπαθούμε όλοι οι κάτοικοι να κρατήσουμε το νησί σε ένα επίπεδο. Ο αγώνας της καθημερινότητας είναι δύσκολος, οι οικογένειες είναι λίγες. Πριν από 20 χρόνια που ήμουν δάσκαλος το δημοτικό σχολείο είχε 40 παιδιά, τώρα είναι 4» λέει χαρακτηριστικά, καταδεικνύοντας το μεγάλο πρόβλημα της υπογεννητικότητας και στο δικό του νησί.

Το ταξίδι της γονιμότητας

Το ΕΡΤnews.gr βρέθηκε κοντά στους κατοίκους των ακριτικών Φούρνων, Λειψών και Αγαθονησίου, στο πλαίσιο μιας αποστολής που γίνεται 2 φορές το χρόνο σε διαφορετικά νησιά του Αιγαίου από τη Μονάδα Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής των Ενόπλων Δυνάμεων και τη HOPEgenesis. Ο σκοπός ιερός: Η ενημέρωση των κατοίκων για τη δυνατότητα που έχουν οι γυναίκες να μεταφερθούν δωρεάν με όλα τα έξοδα πληρωμένα από τη HOPEgenesis σε νοσοκομεία για ιατρικές εξετάσεις και τον τοκετό. Αλλά και για τα υπογόνιμα ζευγάρια, υπάρχει η δυνατότητα δωρεάν προσπαθειών εξωσωματικής γονιμοποίησης στο Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών.

Στόχος η αντιμετώπιση του δημογραφικού στις εσχατιές της Ελλάδας. Το συγκεκριμένο ταξίδι με τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, της HOPEgenesis και τη δημοσιογραφική αποστολή ξεκίνησε νωρίς το πρωί του Σαββάτου 10 Οκτωβρίου με την Κ/Φ «ΚΡΑΤΑΙΟΣ». Πρώτος σταθμός οι Φούρνοι Κορσεών, ακολούθησε το Αγαθονήσι και καταλήξαμε στους Λειψούς.

Σε αυτά τα τρία μικρά νησιά του Αιγαίου έχουν γεννηθεί τα τελευταία 11 χρόνια -στο πλαίσιο του προγράμματος- 68 παιδιά ενώ αναμένεται να γεννηθούν τους επόμενους μήνες άλλα 8.

Συγκεκριμένα, στους Φούρνους έγιναν 44 γεννήσεις και 2 αναμένονται. Στο Αγαθονήσι γεννήθηκε ένα παιδί ενώ στους Λειψούς 23 μωρά γεννήθηκαν και 6 αναμένεται να γεννηθούν.

Όλη αυτή η προσπάθεια συμπληρώνεται με την ουσιαστική συμβολή της Μονάδας Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής των Ενόπλων Δυνάμεων. Ο αναπληρωτής Διευθυντής της Μονάδας, Γενικός Αρχίατρος Γιώργος Πατρίκιος τονίζει: «Σκοπός της παρουσίας μας είναι να κοινωνήσουμε ότι είμαστε εδώ για όλους τους κατοίκους των ακριτικών νησιών μέχρι να ολοκληρώσουν το ταξίδι της αναπαραγωγής».

Στους Λειψούς η HOPEgenesis έχει δημιουργήσει τον πρώτο Δημοτικό Παιδικό Σταθμόπου όμως δεν έχει ξεκινήσει ακόμα τη λειτουργία του.

Εκτός από τα ακριτικά νησιά του Αιγαίου, η HOPEgenesis δραστηριοποιείται
σε περίπου 500 απομακρυσμένες περιοχές της χώρας, συμπεριλαμβανομένων και δυσπρόσιτων ορεινών οικισμών. Συνεργάζεται με 25 δημόσια και ιδιωτικά νοσοκομεία και ιατρικά κέντρα σε όλη την Ελλάδα, ενώ η εθελοντική ιατρική της ομάδα αποτελείται από περισσότερους από 50 ιατρούς, μαίες και επαγγελματίες υγείας που δραστηριοποιούνται σε 15 διαφορετικές περιοχές της χώρας.
Μέχρι σήμερα, περισσότερες από 1.000 οικογένειες έχουν ωφεληθεί από τα προγράμματά της σε περιοχές που επί σειρά ετών παρουσίαζαν ελάχιστες ή μηδενικές γεννήσεις ή σημαντικά αρνητικό ισοζύγιο γεννήσεων – θανάτων.

Δράσεις με προοπτική για την αντιμετώπιση του δημογραφικού

Όπως τονίζει ο κ. Στέφανος Χανδακάς, μαιευτήρας-γυναικολόγος και πρόεδρος της ΑΜΚΕ HOPEgenesis, «το δημογραφικό είναι ένα δυναμικό πρόβλημα και απαιτεί προσαρμογή και αλλαγές στις λύσεις που πρέπει να προσφέρουμε στους τοπικούς πληθυσμούς. Πέρα από το αρχικό θέμα που ήταν η υποστήριξη της γέννησης, του τοκετού, του επείγοντος, της εξωσωματικής γονιμοποίησης, είδαμε ότι, προκειμένου να αυξηθούν οι γεννήσεις και να διατηρηθούν αυτοί οι πληθυσμοί στα ακριτικά νησιά, πρέπει να υπάρχει μία σειρά από δράσεις γύρω από το μεγάλωμα των παιδιών, την εκπαίδευσή τους και όχι μόνο.

Ξεκινήσαμε το πρόγραμμα των παιδικών σταθμών, έχουμε ήδη φτιάξει 6 παιδικούς σταθμούς και συνολικά 12 μέχρι το τέλος του 2028, παιδικές χαρές, αθλητικούς χώρους, ξένες γλώσσες, μουσική, διαδικτυακά μαθήματα», σημειώνει ο κ. Χανδακάς. 

Χορήγηση υποτροφιών για σπουδές στους μαθητές που γεννήθηκαν στο πρόγραμμα

Ο κ. Χανδακάς ανακοίνωσε -κατά τη διάρκεια του ταξιδιού- ότι η HOPEgenesis έχει σχεδιάσει ένα πρόγραμμα υποτροφιών για όσα από τα παιδιά που γεννήθηκαν στο πρόγραμμα περάσουν στην Ανώτατη Εκπαίδευση. 

«Έχουμε ήδη σχεδιάσει και χρηματοδοτήσει το συγκεκριμένο πρόγραμμα για τα πρώτα παιδιά της HOPEgenesis που θα μπουν στο Πανεπιστήμιο. Θα δοθούν 12.000 ευρώ το χρόνο για 4 χρόνια».