Πέρασαν 82 χρόνια από το Μπλόκο της Καλογρέζας και αυτή τη φορά οι εκδηλώσεις Τιμής και Μνήμης χαρακτηρίστηκαν από ένα σπάνιο γεγονός. Βρίσκονται στην Ελλάδα και παίρνουν μέρος για πρώτη φορά στις εκδηλώσεις, συγγενείς του Ιταλού εκτελεσθέντα Antonio Pelegrino, που μαζί με 21 Έλληνες, έπεφταν νεκροί από τις σφαίρες των κατακτητών και τη συνδρομή που τους παρείχαν οι ντόπιοι συνεργάτες τους.
Μετά από κοπιώδη ερευνητική δουλειά του δημοσιογράφου Παντελή Σταματελόπουλου, αλλά και της Όλγας Νάση, εντοπίστηκαν πολλές δεκαετίες μετά οι ρίζες του αντιφασίστα Ιταλού, που μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας στο Β’ Παγκόσμιο πόλεμο, συστρατεύτηκε με την ελληνική αντίσταση και δεν ήταν ο μόνος από τους ομοεθνείς του, που το έπραξε.
Στο παρελθόν είχε γίνει μία ανεπιτυχής προσπάθεια συγγενών του να εντοπίσουν τον χώρο που βρίσκονταν τα οστά του και να τα επαναπατρίσουν. Μπορεί να μην έγινε εφικτό τιμήθηκαν όμως τότε με μία αναμνηστική πλακέτα και είχαν δηλώσει ότι αυτό γαλήνεψε τις ψυχές τους για την απώλεια.
Σήμερα οι συγγενείς με αφορμή το ταξίδι εκπροσώπου τους στην Ελλάδα, με επιστολή τους στο Δήμο Νέας Ιωνίας, ευχαριστούν που όλα αυτά τα χρόνια, μέσα από τις εκδηλώσεις, κρατιέται η μνήμη του ζωντανή.
Ακολούθησαν αρκετές επικοινωνίες και επαφές με φορείς στην Ελλάδα και στην Ιταλία και έτσι φτάσαμε στη σημερινή (21/3/2026) συνέντευξη Τύπου που έδωσε ο Δήμος Νέας Ιωνίας Αττικής στη βιβλιοθήκη της ΕΣΗΕΑ, με συντονιστή τον Στέλιο Κούλογλου.
Ο Δήμαρχος Νέας Ιωνίας Παναγιώτης Μανούρης αναφέρθηκε στο ιστορικό του Μπλόκου και τόνισε μεταξύ άλλων ότι: «Τα μηνύματα θα πάνε σε όλες τις κατευθύνσεις και στην Ιταλία και είναι σημαντικό να μνημονεύονται οι Ιταλοί που πέρασαν στο πλευρό της Εθνικής Αντίστασης, ενάντια το φασισμό και το ναζισμό. Ο Pellegrino έμεινε στην Καλογρέζα ως σύνδεσμος συναγωνιστών του που είχαν βγει στο βουνό με τους Έλληνες αντάρτες. Το κύριο χαρακτηριστικό ήταν ο χτυπήθηκαν Δήμοι με μεγάλο εργατικό δυναμικό που στην πλειοψηφία τους ανήκαν στο ΕΑΜ-ΕΛΑΣ.».
Ανέφερε ότι υπάρχουν σκέψεις μεταξύ των Δήμων των δύο περιοχών να γίνει αδελφοποίησή τους.
Ο απόγονος του αείμνηστου Pelegrino Antonio, Danilo di Chio – Συντονιστής του Εργατικού Κέντρου του Lavello, αλλά και μέλος της ANPI της ένωσης παρτιζάνων και απογόνων τους Ιταλίας, μιλώντας για το θέμα αυτό είπε πως: «Είναι συγκινημένος και αποτελεί τιμή για τον ίδιο που βρίσκεται στην Ελλάδα. Γνώρισα τον Pellegrino από τις διηγήσεις της γιαγιάς μου. Στη χώρα μου ο αντιφασιστικός αγώνας, όπως και σε άλλες χώρες, οδήγησε στη γέννηση των σύγχρονων δημοκρατιών. Δεν αποτελεί έκπληξη ότι και οι 22 εκτελεσθέντες προέρχονταν από τα κλωστοϋφαντουργεία και τα ανθρακωρυχεία της Καλογρέζας.
Στην Ιταλία στις 5/3/1943 ανάλογα γεγονότα είχαν γίνει στο εργοστάσιο της Mirrafiori. Ήταν το περιστατικό που άναψε το φυτίλι στο μεγάλο κύμα εξεγέρσεων και απεργιών στα ιταλικά εργοστάσια το 1943. Ήταν η ανάγκη της σύγκλισης για ελευθερία δημοκρατία και την αξιοπρέπεια των εργαζομένων. Μαζί θυμόμαστε και μαζί αγωνιζόμαστε για να φράξουμε το δρόμο στις χώρες μας σε ανάλογα φαινόμενα. Ζήτω οι παρτιζάνοι, ζήτω οι μαχητές της ελευθερίας, ζήτω οι εργάτες, ζήτω η ειρήνη».
Επίσης ο Vincenzo De Michele συνδικαλιστής μεταλλεργάτης και εκπρόσωπος της FIOM-CGIL Basilicata, με πάνω από πέντε εκατομμύρια μέλη, επισήμανε μεταξύ άλλων πως: «Ο φασισμός είναι η άρνηση της ελευθερίας. Ήρθαμε να επιβεβαιώσουμε μία ηθική δέσμευση, να θυμόμαστε τη ναζιστική σφαγή στον τόπο των προσφύγων και των εργατών με το παράδειγμα ενός Ιταλού στρατιώτη. Ο Antonio Pellegrino στάθηκε ικανός να κάνει την μόνη αξιοπρεπή κίνηση, την λιποταξία από τον στρατό κατοχής, κάνοντας μία ταξική επιλογή, να σταθεί δίπλα στους εργάτες της Νέας Ιωνίας.
Ο φασισμός ήταν το εργαλείο του κεφαλαίου για να χτυπάει τους εργάτες. Σε μία Ευρώπη που οι εθνικισμοί σηκώνουν κεφάλι και η εκμετάλλευση αλλάζει πρόσωπα, λέμε ότι δεν υπάρχει ελευθερία χωρίς εργασιακά δικαιώματα. Η αλληλεγγύη δεν γνωρίζει σήμερα είναι κοινός αγώνας στην Αθήνα και στη Ρώμη. Τιμή στους πεσόντες της Νέας Ιωνίας, αντίσταση τώρα και πάντα, ζήτω η διεθνής αλληλεγγύη των εργαζομένων».
Ο Όλγα Νάση αναφέρθηκε στο ιστορικό της ανόδου του ιταλικού φασισμού και την επίθεση στην Ελλάδα και δήλωσε ότι αύριο Κυριακή για πρώτη φορά εκτός από τους συγγενείς, θα εκπροσωπηθεί στην κορύφωση των εκδηλώσεων και η Ιταλική διπλωματία. Πρόσθεσε ότι τα ιταλικά αρχεία εκείνης της εποχής, καταστράφηκαν σε μεγάλο μέρος από τη Βέρμχατ και άλλα κρύφτηκαν από πολιτική επιλογή. Υπήρχαν ξεχωριστές κατηγορίες στρατιωτών σε ειδικά αρχεία, μεταξύ αυτών και οι «προδότες», δηλαδή αυτοί που δεν λιποτάκτησαν για να περάσουν στις τάξεις των εχθρών.
Ο Pelegrino προέρχονταν από οικογένεια ανθρώπων του μόχθου που μισούσαν το φασισμό. Όταν συνθηκολόγησε η Ιταλία, ο Antonio αντί να παραδοθεί στους Γερμανούς, βγάζει τη στολή του και περνάει στην αντίσταση. Οι Έλληνες τον κρύβουν, τον στηρίζουν, μοιράζονται το λιγοστό τους ψωμί και ο Ιταλός γίνεται ένα με αυτόν τον κοινωνικό ιστό.
Συνελήφθη από Έλληνες χωροφύλακες ενώ κρατούσε ένα καρβέλι ψωμί και η τελευταία του κραυγή ήταν Viva Kalogr;aza, παραφράζοντας το Viva Grecia, το σώμα του θάφτηκε σε ανώνυμο τάφο στη Μεταμόρφωση και δεν έγινε δυνατό να εντοπιστεί.
Τέλος ο Παντελής Σταματελόπουλος, είπε ότι ο Antonio Pelegrino, έζησε έξι μήνες στην Καλογρέζα σε συνθήκες ελεύθερης περιοχής, που σημαίνει ότι αυτό διευκόλυνε την επαφή τους με τους Έλληνες, που τον αντιμετώπισαν σαν ένα δικό τους νέο, ενταγμένο στην αντίσταση, όπως όλοι οι άλλοι. Να λοιπόν η Ευρώπη των λαών για να χρησιμοποιήσουμε μία έκφραση από την πολιτική που έχει φθαρεί, αλλά αυτά τα περιστατικά της δίνουν μία άλλη διάσταση.
Αύριο Κυριακή 22/3/2026, ολοκληρώνονται οι εκδηλώσεις με μνημόσυνο για τους 22 Εκτελεσθέντες – ώρα 10:00, Ιερός Ναός Ζωοδόχου Πηγής Καλογρέζας
Επιμνημόσυνη Δέηση και Κατάθεση Στεφάνων από τους συγγενείς των εκτελεσθέντων και τοπικούς φορείς – ώρα 11:00, στο Ηρώο των Εκτελεσθέντων του Μπλόκου, με τη συμμετοχή της Φιλαρμονικής Ορχήστρας του Δήμου Νέας Ιωνίας υπό τη διεύθυνση του Δημήτρη Γκογκόση και της Χορωδίας Παραδοσιακού και Λαϊκού Τραγουδιού του Δήμου Νέας Ιωνίας υπό τη διεύθυνση του Βαγγέλη Σαραντίδη.
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
