Στη σκιά της Ακρόπολης, εκεί όπου τα σοκάκια της Πλάκας διηγούνται ιστορίες αιώνων, η καθημερινότητα μοιάζει πλέον με μια διαρκή ισορροπία σε τεντωμένο σχοινί. Η «Συνοικία των Θεών», από καταφύγιο ρομαντικών και ιστορικό κέντρο της Αθήνας, έχει μετατραπεί σε ένα από τα πιο πολυσύχναστα τουριστικά σημεία της Ευρώπης.
Στην έρευνα που ετοίμασε η Έλενα Καραθάνου για το ΕΡΤnews Radio 105,8 και άκουσαν οι ακροατές της εκπομπής «Πρωινές Διαδρομές» με τον Βασίλη Αδαμόπουλο και την Μαρία Γεωργίου, ανοίγει τον φάκελο του υπερτουρισμού στην Πλάκα, δίνοντας τον λόγο σε εκείνους που βιώνουν την αλλαγή από την πρώτη γραμμή. Κάτοικοι που βλέπουν τη γειτονιά τους να αλλοιώνεται και την ησυχία τους να χάνεται, άλλοι που έχουν αποδεχθεί και συμφιλιωθεί με την ανάπτυξη του τουρισμού στην περιοχή που ζουν, ιδιοκτήτες Airbnb, εκπρόσωποι των ξενοδόχων και καταστημάτων εστίασης, ο καθένας από τη σκοπιά του δίνει και μια διαφορετική απάντηση στο ερώτημα: Είναι η Πλάκα θύμα της γοητείας της ή ένα τουριστικό success story που χρειάζεται ορισμένους κανόνες;
Οι γνώμες κατοίκων της περιοχής ασφαλώς και ποικίλλουν.
«Αυτή τη στιγμή μόνο αρνητικά είναι για την Πλάκα. Δηλαδή οι ταβέρνες έχουν καταλάβει τα πάντα. Δεν μπορεί να περάσει, όχι ο τουρίστας, ο κάτοικος. Όλα έχουν γίνει τουριστικά. Έχουν εγκαταλειφθεί όλα τα πεζοδρόμια, τα σκαλάκια από τις διάφορες παραβιάσεις που έχουν κάνει οι μαγαζάτορες εκεί. Σε όλους τους δρόμους που κατεβαίνουν από τα Αναφιώτικα βάζουν ένα μαξιλαράκι να κάτσει ο κόσμος και μπροστά βάζουν σκαμνιά» λέει κάτοικος, ενώ συμπολίτης του επισημαίνει την αλλοίωση του χαρακτήρα της γειτονιάς του, λέγοντας «η Πλάκα ήταν μια γειτονιά. Οι άνθρωποι καλημεριζόντουσαν, είχαμε φούρνους, είχαμε μπακάλικα, είχαμε μανάβικα, είχαμε όλα αυτά που απαρτίζουν και που είναι απαραίτητα για να δημιουργηθεί μια σωστή κοινωνία. Τώρα όλα αυτά έχουν χαθεί, έχουν αλλοιωθεί, έχει αλλάξει ο τρόπος ζωής. Υποφέρουμε οι κάτοικοι, οι λίγοι που έχουμε μείνει και δεν υπάρχει γειτονιά πια».
«Παλιά ήταν υπέροχη η Πλάκα. Τώρα με τον υπερτουρισμό δεν μπορείς να περπατήσεις, είναι πολύ χάλια. Έχει χαθεί το χρώμα της πλάκας και σιγά σιγά όλοι οι κάτοικοι αρχίζουν να φεύγουν. Τα μόνα μαγαζιά που είναι εδώ είναι οι ταβέρνες, οι οποίες πάντα υπήρχαν βέβαια, αλλά είχαμε και μαγαζιά να ψωνίσουμε. Κοντεύει να γίνει η Πλάκα μια Ντίσνεϊλαντ χωρίς να υπάρχουν κάτοικοι» προειδοποιεί κυρία που διαμένει εκεί.
Άλλοι κάτοικοι αντιμετωπίζουν διαφορετικά την κατάσταση.
«Η Πλάκα πάντα ήταν κορεσμένη τουριστικά και από το γηγενή πληθυσμό, αλλά είναι και το πιο κεντρικό σημείο της Αθήνας, το πιο ιστορικό. Το θεωρώ αναμενόμενο. Εμένα ως κάτοικο της περιοχής δεν με ενοχλεί αυτό. Είμαι εξοικειωμένος άλλωστε τόσα χρόνια» λέει ένας από αυτούς.
«Σίγουρα είναι το πιο τουριστικό σημείο της πρωτεύουσας, άρα σαφέστατα και θα έχει πολύ περισσότερο τουρισμό. Σίγουρα είναι ενοχλητικό κάποιες στιγμές, αλλά νομίζω με κάποιες κατάλληλες κινήσεις από τον Δήμο και το υπουργείο όλα μπορούν να είναι μια χαρά και να μην υπάρχει μεγάλο πρόβλημα» προσθέτει άλλος.
«Η Πλάκα είναι κατεξοχήν τουριστική περιοχή. Υπάρχει τουρισμός στην Πλάκα, αλλά δεν θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι και πάρα πολύς. Είναι τον Ιούλιο και τον Αύγουστο. Δεν είναι όλο το χρόνο. Τώρα, τα τελευταία χρόνια έχει λίγο ανέβει ο κόσμος. Παλιά ήταν όλο το χειμώνα άδεια η Πλάκα» συμπληρώνει ακόμα ένας κάτοικος.
Ο υπερτουρισμός δημιουργήθηκε επειδή εκτοπίστηκε το ντόπιο στοιχείο και ήρθαν οι επενδύσεις και ο υπερτουρισμός, σύμφωνα με την πρόεδρο του Συλλόγου Πλακιωτών και φίλων Πλάκας Ασημίνα Καρούζου.
«Οι αιτίες είναι πάρα πολλές. Με τη βαθιά κρίση οι άνθρωποι αναγκάστηκαν να πουλήσουν τα σπίτια τους. Με τις αδειοδοτήσεις Airbnb. Και φυσικά δεν υπάρχει μία ισορροπία. Εμείς δεν θέλουμε τα άκρα, ούτε η Πλάκα να είναι βεβαρημένη από τουρίστες, να είναι ένα απέραντο ξενοδοχείο, ούτε φυσικά να είναι ένα νεκροταφείο. Αλλά θέλουμε να είναι μία γειτονιά όπως την ξέρει ο κόσμος όλος και όπως έρχεται να τη θαυμάσει.
Η Πλάκα έχει χάσει την ταυτότητά της από τον τουρισμό και από εμάς. Ευθυνόμαστε και εμείς. Για να επανέλθουν οι άνθρωποι να ζήσουν εκεί, πρέπει να δοθούν κίνητρα οικονομικά. Πόσοι είναι ιδιοκτήτες; Πόσα κενά διατηρητέα σπίτια υπάρχουν ιδιοκτητών που χρειάζονται αναπαλαίωση; Γιατί αυτά δεν τα έχουν φτιάξει; Προφανώς γνωρίζω και από μένα, γιατί είναι μεγάλο το κόστος. Πώς μπορεί να γίνει με μία οικονομική ενίσχυση, με ένα πρόγραμμα και από τον Δήμο και από το κράτος; Να το νοικιάσει υπό τον όρο της μίσθωσης ως κατοικία» ανέφερε.
«Δυστυχώς, η Πλάκα είναι ένας τόπος που δέχεται το μεγαλύτερο τουριστικό φορτίο από όλες τις άλλες περιοχές του Δήμου Αθηναίων. Είναι το κέντρο της αρχαιότερης πρωτεύουσας του δυτικού κόσμου. Οι κάτοικοι φεύγουν διότι δεν μπορούν να ζήσουν με τον υπερτουρισμό» επισήμανε ο πρόεδρος της επιτροπής κατοίκων Πλάκας για την Ελληνική Εταιρεία, Γιώργος Ζαφειρίου.
«Οι υπερτουρισμός σημαίνει ηχορρύπανση. Δίκτυα υποδομών στα όρια αντοχής τους. Ύδρευση, αποχέτευση. Κόστος διαβίωσης. Κυκλοφοριακά προβλήματα. Απόβλητα. Airbnb. Δεν μπορείς να ζήσεις μέσα σε αυτό το σύστημα που σε διώχνει. Πλήρης αλλοίωση του χαρακτήρα και πλήρης αλλοίωση των χρήσεων γης.
Όταν το καλοκαίρι υπάρχει τεράστιο πρόβλημα κυκλοφοριακό και γεμίζουν οι δρόμοι από αυτά τα μαύρα βανάκια με τα μαύρα φιμέ τζάμια και δεν κινείται τίποτα, ούτε αυτοκίνητο, ούτε πεζός, ούτε ποδήλατο, ούτε πατίνι πώς να ζήσεις; Βγαίνεις στο δρόμο και βλέπεις μόνο ανθρώπους αλλοδαπούς με ένα τηλέφωνο να βρουν το χώρο διαμονής τους και τον ήχο από τις ρόδες των βαλιτσών.
Έχουμε προσφύγει σαν ελληνική εταιρεία στο Συμβούλιο Επικρατείας για αυτοτελή κτίρια τα οποία έχουν αγοραστεί από διάφορα funds και μετατρέπονται σε Airbnb σε εμπορικές χρήσεις οι οποίες απαγορεύονται. Ανήκουμε σε ένα δίκτυο πολιτών ιστορικών πόλεων που πλήττονται από τον τουρισμό και είναι η Βενετία, το Ντουμπρόβνικ, η Κέρκυρα και η Πλάκα. Όλα υποκλίνονται σε έναν υπερτουρισμό» συμπλήρωσε.
«Σε καμία περίπτωση η Αθήνα δεν έχει υπερτουρισμό. Όταν η Βενετία, που είναι μια σταλιά μέρος, έχει τριάντα εκατομμύρια τουρίστες, όσους δεν έχει η Ελλάδα όλο το χρόνο πώς είναι δυνατόν να λένε ότι έχουμε πρόβλημα στην Πλάκα;» τόνισε ο ιδιοκτήτης AirBNB στην περιοχή Κοσμάς Θεοδωρίδης.
«Έχω ένα ακίνητο περίπου 70 τετραγωνικά, δύο υπνοδωμάτια. Είναι σε πολύ τουριστική περιοχή και γι’ αυτό έχει πολύ καλή επισκεψιμότητα. Ο κόσμος θέλει όταν έρχεται στην Αθήνα θέλει να μένει Πλάκα, Μακρυγιάννη, οπότε είναι πολύ λογικό να τα εκμεταλλευόμαστε γιατί βγάζουμε περισσότερα χρήματα.
Αυτό το ακίνητο θα πρέπει να πω ότι πριν γίνει Airbnb είχε πάρα πολύ μεγάλες δυσκολίες στη μακροχρόνια ενοικίαση. Είναι ένα ισόγειο διαμέρισμα το οποίο δεν το προτιμούσε ο κόσμος μακροχρόνια ενοικίαση γιατί ακριβώς είναι ισόγειο. Όταν όμως ο τουρίστας έρχεται και θέλει να μείνει τρεις, τέσσερις, πέντε μέρες, μια βδομάδα, δεν τον απασχολεί καθόλου. Αυτό που τον απασχολεί είναι ότι είναι στο σωστό μέρος και σε ικανοποιητική τιμή. Το πρόβλημα της Πλάκας είναι ότι έχει πάρα πολύ δύσκολη πρόσβαση.
Η Πλάκα έχει εγκαταλειφθεί από τους κατοίκους της πολλά χρόνια πριν το Airbnb» συνέχισε ο κ. Θεοδωρίδης.
Στο ίδιο μήκος κύματος για το κατά πόσο συνιστά υπερτουρισμό η αυξημένη τουριστική κίνηση στη γραφική Πλάκα και ο Πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Αττικής και Αργοσαρωνικού Ευγένιος Βασιλικός, σημειώνοντας ωστόσο ότι σε περιοχές του κέντρου έχει αφεθεί ανεξέλεγκτο το κομμάτι της βραχυχρόνιας μίσθωσης.
«Βάσει και της μελέτης φέρουσας ικανότητας την οποία έβγαλε ο Δήμος Αθηνών πέρυσι δεν υπάρχει πρόβλημα υπερτουρισμού στην περιοχή της Αθήνας. Σαφώς υπάρχουν πιέσεις κάποιες συγκεκριμένες περιόδους και χρονικά διαστήματα, αλλά σε καμία περίπτωση δεν έχουμε προβλήματα τα οποία έχουμε δει να αντιμετωπίζουν άλλες πόλεις της Ευρώπης.
Επίσης, να πω εδώ ότι από το 1993 υπάρχει Προεδρικό Διάταγμα το οποίο απαγορεύει νέα ξενοδοχεία στην περιοχή της Πλάκας, το οποίο προφανώς πρέπει να δούμε πώς θα έπρεπε να έχει εφαρμοστεί και για άλλου είδους καταλύματα. Άρα, εάν έχουν χτιστεί είτε ξενοδοχεία είτε άλλου είδους καταλύματα, θα πρέπει οι αρμόδιες αρχές να προχωρήσουν στις κινήσεις που πρέπει να προχωρήσουν αν δεν έπρεπε να πάρουν άδεια για τον οποιονδήποτε λόγο.
Στο Κουκάκι, έχουμε δει και τμήματα σχολείων να κλείνουν επειδή δεν υπάρχουν πια οικογένειες στο Κουκάκι, όχι επειδή έχουν αναπτυχθεί ξενοδοχεία, αλλά επειδή έχει αφεθεί ανεξέλεγκτα το κομμάτι της βραχυχρόνιας μίσθωσης και επίσης τα ενοικιαζόμενα διαμερίσματα, τα λεγόμενα κλειδιά, στα οποία και εκεί βλέπουμε ότι υπάρχει μια πολύ μεγάλη ανάπτυξη» ανέφερε.
Με αφορμή πρόσφατη συνέντευξη του Δημάρχου Αθηναίων στη Guardian, όπου τόνισε μεταξύ άλλων ότι «η Αθήνα δεν μπορεί να λειτουργεί ως ένα τεράστιο ξενοδοχείο» και «θα σταματήσουμε όλες τις τουριστικές επενδύσεις στην Πλάκα, την οποία έχω θέσει ως αποστολή μου να σώσω», ο Η Αθήνα δεν μπορεί να λειτουργεί ως ένα τεράστιο ξενοδοχείο», ο ιδιοκτήτης εστιατορίου Πλάκας, μέλος της Συνομοσπονδίας Εστίασης, Εστιατόρων και Συναφή Επαγγελμάτων Χρήστος Καπετανάκης, εξέφρασε τη λύπη του, όπως είπε χαρακτηριστικά, που άκουσε «μια δήλωση από έναν πολύ σοβαρό άνθρωπο, που είναι ο δήμαρχος Αθηναίων, που αποτελεί τη βιτρίνα της πόλης μας, να κάνει μια τόσο άστοχη δήλωση, σε μία περίοδο που η τουριστική κίνηση είναι υποτονική λόγω των προβλημάτων στη Μέση Ανατολή και του πολέμου και την απώλεια των Εβραίων τουριστών, τον αποκλεισμό των Ρώσων τουριστών, την απομάκρυνση των Κινέζων τουριστών και την ακρίβεια η οποία υπάρχει στις διεθνείς μετακινήσεις που έχει ως αποτέλεσμα και τη μειωμένη και σε μας κίνηση».
«Σε μία άλλη περίοδο θα μπορούσαμε να την λάβουμε πιο σοβαρά υπόψη μας, αλλά στη συγκεκριμένη περίοδο είναι σχεδόν στα όρια της αθλιότητας.
Ότι υπάρχει μία ανάπτυξη στην Πλάκα από το 2019 μέχρι σήμερα αυτό είναι ένα γεγονός το οποίο και εμείς το αναγνωρίζουμε, αν εξαιρέσετε τα δύο χρόνια του Κορονοϊού, υπήρξε μία σοβαρή ανάπτυξη. Σήμερα όμως υπάρχουν κανονισμοί, υπάρχει ανταγωνισμός σοβαρός, υπάρχουν περιορισμοί που έχουν επιβληθεί και από την κυβέρνηση, οπότε δεν θα έλεγα ότι υπάρχει υπερτουρισμός. Είναι μία κίνηση τουριστική, την οποία μπορεί κάποιος να βρει αντίστοιχη σε όλες τις μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις» προσέθεσε ο κ. Καπετανάκης.
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
