Ολοκληρώθηκαν οι εργασίες του 4ου Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου Σαρακατσαναίων που διεξήχθησαν από τις 15 έως 17 Μαΐου στην Αλεξανδρούπολη. Το συνέδριο, που πραγματοποιείται κάθε δέκα χρόνια, διοργανώθηκε από την Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Σαρακατσαναίων, σε συνεργασία με τον Σύλλογο Σαρακατσαναίων Ν. Έβρου, και το θέμα ήταν «Σαρακατσαναίοι: Από τη νομαδική ζωή στον ψηφιακό κόσμο».
Η κήρυξη της έναρξης των εργασιών του συνεδρίου έγινε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνο Τασούλα ενώ χαιρετισμό απηύθυνε ο Γενικός Γραμματέας του ΚΚΕ, Δημήτρης Κουτσούμπας.
Στη συνέχεια ακολούθησε η εναρκτήρια ομιλία, «Εμείς οι Σαρακατσιαναίοι της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης» και «Σαρακατσάνικη πολιτιστική μνήμη σε ψηφιακά αποθετήρια: ανασύνθεση της παράδοσης» και η πρώτη ημέρα των εργασιών ολοκληρώθηκε με την αναπαράσταση του εθίμου «Καλογιάννια» από τον Σύλλογο Σαρακατσαναίων Έβρου.
Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας
«Χαίρομαι, λοιπόν, ιδιαίτερα, που είμαι σήμερα κοντά σας για να εγκαινιάσω το 4ο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο των Σαρακατσαναίων. Χαίρομαι γιατί σήμερα εσείς, οι απόγονοι εκείνων των περήφανων και ελεύθερων ανθρώπων, που “δεν φοβούνται ν’ αντικρίσουν τον ήλιο κατάματα”, εργάζεστε άοκνα για να συντηρήσετε και να αναδείξετε την ταυτότητά σας, όχι σαν ένα στατικό κατάλοιπο του παρελθόντος, αλλά σαν ένα δυναμικό σύστημα συμβολικών πρακτικών, που αναπαράγεται μέσα από την καθημερινή ζωή. Τραγούδια, ιστορίες, παραμύθια, ακόμα και τα διακοσμητικά μοτίβα στις φορεσιές και τα υφαντά, εργόχειρα που λειτουργούν κι αυτά ως αφηγήσεις της ζωής, της πίστης και των αξιών ανθρώπων που έζησαν σε αρμονία με τη φύση και τις εποχές, είναι για εσάς πυκνωτές ιστορικής μνήμης. Με τα ανταμώματα, τις ετήσιες συναντήσεις σας, τις αναβιώσεις εθίμων, όπως το σαρακατσάνικο πανηγύρι ή το στήσιμο της καλύβας, τα εκπαιδευτικά σεμινάρια για τους νέους, τις λαογραφικές εκθέσεις, οι φάρες σας μπορεί να μη μετακινούνται πια στα βουνά, αλλά δεν εγκαταλείπουν ποτέ τις αξίες της τιμής, της κοινότητας, της παράδοσης. Παρόλο που η αστικοποίηση και οι κοινωνικοοικονομικές μεταβολές του 20ου αιώνα οδήγησαν σε βαθύτατους μετασχηματισμούς του παραδοσιακού βίου, εσείς διατηρείτε ανόθευτη την ταυτότητά σας και αδιάρρηκτη την πολιτισμική σας συνέχεια. Στον ρευστό, μεταβαλλόμενο κόσμο μας είστε ένα πολύτιμο παράδειγμα ανθεκτικότητας, αντίστασης στην πολιτισμική ισοπέδωση και κοινοτικής συνοχής. Μια ζωντανή μαρτυρία της δημιουργικής συνύπαρξης παρελθόντος και παρόντος» είπε μεταξύ άλλων ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ΚωνσταντίνοςΤασούλας.
Γενικός Γραμματέας ΚΚΕ Δημήτρης Κουτσούμπας
«Είναι ένα συνέδριο με ένα πολύ ενδιαφέρον θέμα “Από τη νομαδική ζωή στην ψηφιακή εποχή”. Από μόνο του ένα τέτοιο θέμα καλύπτει μια μεγάλη ιστορική περίοδο και θα μπορούσε με άλλα λόγια να διατυπωθεί ως εξής: “Το πέρασμα από τη νομαδική ζωή στις σύγχρονες κοινωνικές εξελίξεις σε όλες τις εκφράσεις της, κοινωνικές, οικονομικές, πολιτιστικές και άλλες μορφές.
H διαδικασία αυτή, όπως είναι φυσικό, δεν εξελίχθηκε στο κενό, αλλά επηρεάζονταν από μια σειρά παράγοντες. Συνδέεται με τις εξελίξεις για το πως διαμορφώθηκαν τα σύγχρονα κράτη στην περιοχή των Βαλκανίων, που είχε, για παράδειγμα, σαν αποτέλεσμα ένα μέρος τους, όχι ευκαταφρόνητο, να βρίσκεται εκτός Ελλάδας, όπως συνέβη με τους Σαρακατσαναίους της Βουλγαρίας.
Συνδέεται, επίσης, με τις γενικότερες κοινωνικοπολιτικές και οικονομικές εξελίξεις στη χώρα μας. Είναι γνωστό ότι η νομαδική ζωή των Σαρακατσαναίων καθορίζονταν από την κύρια οικονομική δραστηριότητά τους που ήταν η κτηνοτροφία. Αυτή ήταν που υπαγόρευε και τις μετακινήσεις στα βουνά και στα χειμαδιά. Μια κατάσταση που συνεχίστηκε με διαβαθμίσεις μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ΄50.
Όλες αυτές οι συνθήκες φαίνονται καθαρά στα ήθη και στα έθιμα που επικρατούσαν τότε και που σήμερα οι νεώτεροι τα βλέπουν και τα γνωρίζουν από τις αναπαραστάσεις που γίνονται στις διάφορες εκδηλώσεις και κυρίως στα ανταμώματα που διοργανώνονται. Η έλλειψη μόνιμης εγκατάστασης, η διαβίωση στα καλύβια, στα κακοτράχαλα βουνά, μακριά και από τις όποιες ακόμη στοιχειώδεις υπηρεσίες σε υγεία και παιδεία, συνεπάγονταν τις μύριες όσες δυσκολίες. Όμως δεν μπόρεσαν να εμποδίσουν την εξέλιξη. Σήμερα οι ίδιες οι εξελίξεις είναι που επιβάλουν να περάσουμε σε μια άλλη ανώτερη οργάνωση της κοινωνίας, που στην προμετωπίδα της θα έχει την ικανοποίηση των σύγχρονων αναγκών όλων εκείνων που παράγουν τον πλούτο και όχι τα κέρδη κάποιων λίγων. Είναι, συνεπώς, και από πολλές απόψεις ενδιαφέρον το θέμα του Συνεδρίου σας, που μπορεί να φωτίσει και να αναδείξει πλευρές αυτής της διαδικασίας» , είπε μεταξύ άλλων στον χαιρετισμό του ο κ. Κουτσούμπας.
Ρεπορτάζ-Φωτογραφίες: Δήμητρα Παρασκευοπούλου, KKE
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
