Υπό επικρίσεις το διευρυμένο Μουντιάλ – Το νέο φορμάτ 48 ομάδων φέρνει ιστορικό υψηλό στο αποτύπωμα άνθρακα

Το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου ξεκινά την Πέμπτη ως γιορτή του αθλητισμού και της παγκόσμιας ποδοσφαιρικής κουλτούρας, όμως ταυτόχρονα βρίσκεται στο επίκεντρο έντονου περιβαλλοντικού προβληματισμού, καθώς εκτιμάται ότι θα έχει υπερδιπλάσιο αποτύπωμα άνθρακα σε σχέση με το Κατάρ 2022.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της πλατφόρμας ανάλυσης άνθρακα Greenly, το τουρνουά θα μπορούσε να παράγει έως και 7,8 εκατομμύρια τόνους διοξειδίου του άνθρακα, καθιστώντας το το πιο ρυπογόνο Μουντιάλ στην ιστορία.

Οι μετακινήσεις ευθύνονται για τη συντριπτική πλειονότητα των εκπομπών

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι έως και το 87% των εκπομπών θα προέρχεται από τις μετακινήσεις παικτών, φιλάθλων και δημοσιογράφων, κυρίως μέσω αεροπορικών ταξιδιών.

Η διοργάνωση, που εκτείνεται σε τρεις χώρες και 16 πόλεις της Βόρειας Αμερικής, δημιουργεί ένα εξαιρετικά εκτεταμένο γεωγραφικό αποτύπωμα, με αποστάσεις που ξεπερνούν τα 2.800 μίλια από τη μια άκρη στην άλλη.

Για σύγκριση, το Μουντιάλ του Κατάρ είχε μικρότερη γεωγραφική έκταση αλλά επικρίθηκε για την κατασκευή νέων σταδίων και το συνολικό αποτύπωμα των περίπου 3,8 εκατομμυρίων τόνων CO₂.

«Όσο μεγαλώνει η διοργάνωση, τόσο αυξάνεται το περιβαλλοντικό κόστος»

Ακαδημαϊκοί τονίζουν ότι, παρότι δεν κατασκευάστηκαν νέα στάδια, η αύξηση των ομάδων και η διασπορά των αγώνων σε μεγάλες αποστάσεις μεταφέρουν το περιβαλλοντικό βάρος αλλού.

«Αν αυξάνεις τις ομάδες και τις τοποθετείς σε χώρες όπου απαιτούνται εκτεταμένες αεροπορικές μετακινήσεις, απλώς μεταφέρεις το περιβαλλοντικό κόστος», ανέφερε ο γεωγράφος του Πανεπιστημίου της Λωζάνης Ντέιβιντ Γκογκισβίλι.

Το νέο φορμάτ με 48 ομάδες περιλαμβάνει επίσης τέσσερις πρωτοεμφανιζόμενες χώρες: Πράσινο Ακρωτήριο, Κουρασάο, Ιορδανία και Ουζμπεκιστάν.

Το ψηφιακό αποτύπωμα που συχνά αγνοείται

Πέρα από τις μετακινήσεις και τα στάδια, οι ερευνητές επισημαίνουν έναν λιγότερο ορατό αλλά σημαντικό παράγοντα: το ψηφιακό αποτύπωμα της διοργάνωσης.

Streaming, τηλεοπτικές μεταδόσεις, πλατφόρμες δεδομένων και στοιχηματικές εφαρμογές απαιτούν τεράστια ενεργειακή κατανάλωση, μέσω data centers, δορυφόρων και εκατομμυρίων συσκευών.

Όπως τονίζουν ειδικοί, η ταυτόχρονη παρακολούθηση αγώνων από τηλεοράσεις και κινητά πολλαπλασιάζει το ενεργειακό φορτίο, το οποίο συχνά δεν υπολογίζεται στις επίσημες εκτιμήσεις.

Αύξηση ενεργειακής κατανάλωσης κατά τη διάρκεια των αγώνων

Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Βρετανικού Εθνικού Διαχειριστή Ενέργειας, ορισμένοι αγώνες της Αγγλίας και της Σκωτίας μπορούν να αυξήσουν την εθνική κατανάλωση έως και 600 MW, ποσότητα που αντιστοιχεί στη συνολική ζήτηση πόλεων όπως η Γλασκώβη και το Λιντς.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι η συνολική περιβαλλοντική επίδραση ενός αθλητικού γεγονότος πρέπει να υπολογίζει πλέον ολόκληρο το ψηφιακό και ενεργειακό οικοσύστημα και όχι μόνο τις φυσικές μετακινήσεις.

Η FIFA υπό πίεση για το περιβαλλοντικό της αποτύπωμα

Η FIFA έχει δεσμευτεί να μειώσει τις εκπομπές της κατά 50% έως το 2030 και να φτάσει σε μηδενικό ισοζύγιο έως το 2040, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας του ΟΗΕ για τον αθλητισμό και το κλίμα.

Ωστόσο, δεν έχει θέσει συγκεκριμένο στόχο εκπομπών για το ίδιο το Παγκόσμιο Κύπελλο, κάτι που προκαλεί κριτική από επιστήμονες και περιβαλλοντικούς αναλυτές.

Η ομοσπονδία από την πλευρά της δηλώνει ότι εφαρμόζει σειρά περιβαλλοντικών δράσεων, όπως η χρήση υφιστάμενων σταδίων, η προώθηση των δημόσιων μεταφορών και η μείωση αποβλήτων.

Κριτική για έλλειψη επείγοντος

Ακαδημαϊκοί και ειδικοί στον αθλητικό περιβαλλοντικό αντίκτυπο υποστηρίζουν ότι η FIFA δεν δίνει την απαιτούμενη προτεραιότητα στη μείωση των εκπομπών.

«Υπάρχει ανάγκη για μεγαλύτερη πίεση από κυβερνήσεις, ΜΜΕ και φιλάθλους», σημειώνουν, υπογραμμίζοντας ότι η αύξηση του μεγέθους της διοργάνωσης έρχεται σε αντίθεση με τους στόχους βιωσιμότητας.

Παρά τις δεσμεύσεις, το νέο Μουντιάλ αναδεικνύεται ήδη ως ένα από τα πιο περιβαλλοντικά απαιτητικά αθλητικά γεγονότα που έχουν διεξαχθεί ποτέ.

Πηγή Reuters