Βρυξέλλες: Η «ταρίφα του θανάτου» στον πόλεμο των ναρκωτικών»

Στις Βρυξέλλες, την «πρωτεύουσα της Ευρώπης», ο πόλεμος των ναρκωτικών αποκτά πλέον και «επίσημη»… ταρίφα 2.000 ευρώ για μια σφαίρα στο πόδι ή 5.000 ευρώ για μια «δουλειά χωρίς επιστροφή», σύμφωνα με αποκαλυπτικό ρεπορτάζ της δημόσιας βελγικής ραδιοτηλεόρασης RTBF.

Ανταπόκριση – Βρυξέλλες

Η έρευνα παρουσιάζει τις μεθόδους στρατολόγησης ένοπλων για λογαριασμό κυκλωμάτων, περιγράφοντας ένα σύστημα στο οποίο ανήλικοι και νεαροί ενήλικες, συχνά με μεταναστευτικό υπόβαθρο ή χωρίς χαρτιά, προσλαμβάνονται ως «εκτελεστές» με συγκεκριμένο τιμοκατάλογο για τραυματισμούς ή δολοφονίες. Οι σφαίρες στα πόδια λειτουργούν ως «προειδοποίηση», σε μια πόλη όπου οι πυροβολισμοί έχουν γίνει σχεδόν καθημερινή ρουτίνα.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, που επικαλούνται βελγικά μέσα ενημέρωσης, οι Βρυξέλλες κατέγραψαν το 2025 χρονιά-ρεκόρ με 96 περιστατικά πυροβολισμών, περίπου διπλάσια σε σχέση με το 2022, με την πλειονότητα των συμβάντων να συνδέεται άμεσα με τη βία που σχετίζεται με τη διακίνηση ναρκωτικών.

Παρότι οι θανατηφόρες εκβάσεις παραμένουν αριθμητικά περιορισμένες (οκτώ νεκροί το 2025, έναντι εννέα το 2024), οι αρχές μιλούν για μια «νέα κανονικότητα», με κατά μέσο όρο δύο πυροβολισμούς την εβδομάδα στη βελγική πρωτεύουσα. Πολλά από τα περιστατικά δεν στοχεύουν πλέον συγκεκριμένα άτομα, αλλά προσόψεις κτηρίων και «σημεία πώλησης», με στόχο τον εκφοβισμό αντίπαλων ομάδων και κατοίκων.

Η γεωγραφία της βίας δεν είναι τυχαία

Οι ομοσπονδιακές και τοπικές αρχές καταγράφουν συγκέντρωση περιστατικών σε «γνωστά σημεία διακίνησης» γύρω από τον σταθμό Bruxelles-Midi, με επίκεντρο γειτονιές όπως το Saint-Gilles και το Anderlecht. Η πλατεία Clemenceau στο Anderlecht, που βρέθηκε στο επίκεντρο διαδοχικών πυροβολισμών στις αρχές του έτους, παρέμεινε για μήνες αποκλεισμένη με κιγκλιδώματα ασφαλείας, τα οποία αφαιρέθηκαν μόλις πρόσφατα, ένδειξη της παρατεταμένης έντασης.

Στο Saint-Gilles, κοντά στην πλατεία Bethlehem (σημ: περιοχή με πολλούς Έλληνες ομογενείς, το κτίρια του ελληνικού σχολείου και της Ελληνικής Κοινότητας Βρυξελλών) καταγράφονται πολύ συχνά πυροβολισμοί κατά προσόψεων κτιρίων, ή στοχευμένοι τραυματισμοί, με τις σφαίρες να στέλνουν μήνυμα κατοχής ή ελέγχου της περιοχής από τα κυκλώματα.

Η αστυνομία κάνει λόγο για μια πολυεπίπεδη και ιεραρχημένη δομή του ναρκοεμπορίου, στην οποία οι «μικροί» – ανήλικοι ή μετανάστες χωρίς άδεια παραμονής – στέλνονται στην «πρώτη γραμμή» για να πυροβολήσουν ανταγωνιστές ή να «σημαδέψουν» χώρους, ενώ οι μεσαίοι και ανώτεροι διακινητές παραμένουν αθέατοι και δύσκολα προσβάσιμοι για τη δικαιοσύνη.

Παράλληλα, πανευρωπαϊκές έρευνες για τα ναρκωτικά σε λύματα πόλεων κατατάσσουν την Αμβέρσα – το μεγάλο λιμάνι του Βελγίου – στην κορυφή της κατανάλωσης κοκαΐνης στην Ευρώπη, ενώ και οι Βρυξέλλες εμφανίζονται στις πόλεις με ιδιαίτερα υψηλή χρήση, αποτυπώνοντας το μέγεθος της ζήτησης που τροφοδοτεί το εμπόριο και τη βία.

Μπροστά σε αυτή την κατάσταση, οι βελγικές αρχές επιχειρούν αναπροσανατολισμό της στρατηγικής, στρέφοντας το βλέμμα όχι μόνο στους «στρατιώτες» των κυκλωμάτων, αλλά και στη ζήτηση, δηλαδή στους καταναλωτές.

Στο πλαίσιο νέων μέτρων, η βελγική αστυνομία έχει τη δυνατότητα κατάσχεσης οχημάτων και κινητών τηλεφώνων από χρήστες ναρκωτικών σε «θερμές ζώνες», με δημάρχους, όπως ο Ζαν Σπίνετ του Saint-Gilles, να καλούν τους πολίτες να αντιμετωπίζουν την αγορά ναρκωτικών όπως και τα «ματωμένα διαμάντια» ή τα προϊόντα παιδικής εκμετάλλευσης.

Στην πράξη λέει στον πολίτη «μην αγοράζεις, μην “κανονικοποιείς” και μην χρηματοδοτείς αυτή την αγορά, όπως δεν θα αγόραζες διαμάντια από εμπόλεμη ζώνη ή ρούχα φτιαγμένα με παιδική εργασία».

Οι διαρκείς καταγγελίες δεν φέρνουν αποτέλεσμα. Είτε γιατί μετά από κάθε επεισόδιο εκδηλώνονται κινήσεις αντιπερισπασμού από την πλευρά των εμπλεκομένων είτε λόγω της μεγάλης αργοπορίας στην έκδοση των δικαστικών αποφάσεων.

Την ίδια ώρα, η κλιμακούμενη βία ώθησε την ομοσπονδιακή κυβέρνηση στην ανάπτυξη στρατού στους δρόμους των Βρυξελλών και άλλων πόλεων όπως η Αμβέρσα, όπου δραστηριοποιούνται δεκάδες από τα πιο επικίνδυνα εγκληματικά δίκτυα της Ευρώπης.

Οι πολύ συχνοί πυροβολισμοί διαμορφώνουν ένα νέο τοπίο φόβου στις γειτονιές της βελγικής πρωτεύουσας, όχι πολύ μακριά από την περιοχή με τη λαμπερή εικόνα των γυάλινων κτιρίων, των ευρωπαϊκών θεσμών.