Πόσο ανησυχητική είναι η έξαρση του ιού Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό

Έντονη ανησυχία επικρατεί στην παγκόσμια ιατρική κοινότητα μετά την απόφαση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) να κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης διεθνούς ενδιαφέροντος, εξαιτίας της έξαρσης του ιού Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό.

Τα στοιχεία προκαλούν παγκόσμια εγρήγορση: ο ιός εξαπλωνόταν επί εβδομάδες χωρίς να εντοπιστεί, με αποτέλεσμα να καταγράφονται ήδη σχεδόν 250 ύποπτα κρούσματα και 80 θάνατοι. Οι ειδικοί διεθνώς δηλώνουν προσηλωμένοι στην αποτροπή ενός νέου εφιάλτη, έχοντας στη μνήμη τους τη φονική έξαρση της περιόδου 2014-16 στη Δυτική Αφρική, η οποία είχε μολύνει περισσότερους από 28.000 ανθρώπους.

Ο μεγάλος βαθμός δυσκολίας της συγκεκριμένης έξαρσης έγκειται στο γεγονός ότι προκαλείται από το στέλεχος Bundibugyo, ένα σχετικά άγνωστο και σπάνιο είδος του ιού. Το Bundibugyo έχει εμφανιστεί μόλις δύο φορές στο παρελθόν (το 2007 και το 2012), παρουσιάζοντας θνητότητα που αγγίζει το 30% των νοσούντων.

Η αντιμετώπισή του αποτελεί «μία από τις πιο σημαντικές ανησυχίες» σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς οι επιστήμονες βρίσκονται αντιμέτωποι με δύο μεγάλα εμπόδια. Σε αντίθεση με άλλα στελέχη του Έμπολα, για το Bundibugyo δεν υπάρχουν ακόμη εγκεκριμένα εμβόλια ή ειδικές φαρμακευτικές θεραπείες, παρά μόνο πειραματικά σκευάσματα.

Επιπλέον, τα συνήθη τεστ απέτυχαν να εντοπίσουν τον ιό στα αρχικά στάδια, καθιστώντας απαραίτητη τη χρήση εξαιρετικά εξελιγμένων εργαστηριακών εργαλείων για την επιβεβαίωσή του.

«Η συνεχιζόμενη μετάδοση συμβαίνει εδώ και αρκετές εβδομάδες και η έξαρση εντοπίστηκε πολύ αργά, γεγονός που προκαλεί ανησυχία», προειδοποιεί η Δρ Anne Cori από το Imperial College του Λονδίνου, με τον ΠΟΥ να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο για μια «δυνητικά πολύ μεγαλύτερη έξαρση από αυτή που καταγράφεται».

Η γεωπολιτική πραγματικότητα της περιοχής περιπλέκει δραματικά τις διεθνείς προσπάθειες αναχαίτισης. Η έξαρση εξελίσσεται σε μια ζώνη της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό που σπαράσσεται από τον εμφύλιο πόλεμο, μετρώντας πάνω από 250.000 εκτοπισμένους πολίτες.

Όπως επισημαίνει η καθηγήτρια Trudie Lang από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, πολλές από τις πληγείσες περιοχές είναι μεταλλευτικές πόλεις με έντονα μετακινούμενους πληθυσμούς. Αυτή η διαρκής κινητικότητα αυξάνει κατακόρυφα τον κίνδυνο μεταφοράς του ιού όχι μόνο μεταξύ των τοπικών κοινοτήτων, αλλά και πέρα από τα εθνικά σύνορα, μετατρέποντας την κρίση σε περιφερειακή απειλή.

Παρά τη σοβαρότητα της κατάστασης, οι αρχές ξεκαθαρίζουν ότι η κήρυξη έκτακτης ανάγκης δεν ισοδυναμεί με τα πρώτα στάδια μιας πανδημίας τύπου Covid-19. Ο Έμπολα δεν μεταδίδεται εύκολα στον αέρα, αλλά απαιτεί στενή επαφή με μολυσμένα σωματικά υγρά (αίμα, εμετό), και μάλιστα αφού εκδηλωθούν τα συμπτώματα (πυρετός, πονοκέφαλος, αιμορραγία).

Συνεπώς, ο κίνδυνος για τον γενικό παγκόσμιο πληθυσμό παραμένει εξαιρετικά χαμηλός. Η διεθνής κινητοποίηση κρίθηκε απαραίτητη για να προσφερθεί τεχνογνωσία και πόροι στο σημείο της κρίσης. Η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό διαθέτει πλέον ισχυρότερη εμπειρία σε σχέση με το παρελθόν, όμως το αν η έξαρση θα περιοριστεί άμεσα ή αν θα λάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις θα κριθεί αποκλειστικά από την ταχύτητα της παγκόσμιας ανταπόκρισης τις επόμενες ημέρες.

Πηγή: BBC