Κύμα καύσωνα στην Ευρώπη: «Κόκκινος συναγερμός» σε 4 μεγάλες πόλεις της Ιταλίας – Ρεκόρ θερμοκρασιών σε Βρετανία, Ισπανία, Γαλλία

Η Ευρώπη βιώνει συνθήκες που θυμίζουν καλοκαίρι με θερμοκρασίες που αγγίζουν ακόμη και τους 39 βαθμούς Κελσίου σε ένα πρωτοφανές κύμα καύσωνα μέσα στον Μάιο.

Η αιτία του συγκεκριμένου κύματος καύσωνα είναι ένας «θερμικός θόλος», δηλαδή μία εκτεταμένη ατμοσφαιρική δομή υψηλών πιέσεων που «παγιδεύει» τη θερμότητα πάνω από μεγάλη γεωγραφική περιοχή, παγιδεύοντας τον ζεστό αέρα από κάτω.

Μάλιστα το υπουργείο Υγείας της Ιταλίας κήρυξε σήμερα, Πέμπτη (28/5) κόκκινο συναγερμό (επίπεδο 3) καύσωνα για τις πόλεις της Μπολόνια, της Φλωρεντίας, της Ρώμης και του Τορίνο.

Ο συναγερμός, ο πρώτος της χρονιάς στην Ιταλία, εκδόθηκε για να προειδοποιήσει για «πιθανές αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία υγιών και δραστήριων ατόμων» και να συμβουλεύσει το κοινό να αποφεύγει την έκθεση στον ήλιο.

Οι θερμοκρασίες είναι ασυνήθιστα υψηλές για τα τέλη Μαΐου στην Ιταλία και αναμένεται να φτάσουν έως και τους 33 °C στο Τορίνο, τους 32 °C στη Φλωρεντία και τη Μπολόνια (και τους 31 °C στη Ρώμη.

Τουλάχιστον 10 νεκροί στο Ηνωμένο Βασίλειο

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι θερμοκρασίες ξεπέρασαν τους 35 °C την Τρίτη – υπερβαίνοντας κατά περισσότερο από 2 °C το προηγούμενο ρεκόρ για τον Μάιο. Μάλιστα, οι θερμοκρασίες έφτασαν τους 34,8 °C στους Βασιλικούς Βοτανικούς Κήπους στο Κιου στο Λονδίνο, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ για τον Μάιο των 32,8 °C που είχε καταγραφεί το 1922 και είχε ισοφαριστεί το 1944.

Σύμφωνα με τη Μετεωρολογική Υπηρεσία του Ηνωμένου Βασιλείου, αυτή η ζέστη θα ήταν υψηλή ακόμη και στα μέσα του καλοκαιριού, πόσο μάλλον την άνοιξη.

«Απολύτως εκπληκτικό», είπε η Φριντερίκ Ότο, καθηγήτρια κλιματολογίας στο Imperial College του Λονδίνου.

«Απίστευτα τρελό», προσέθεσε ο Πήτερ Θορν, διευθυντής του Κέντρου Κλιματικών Ερευνών Icarus στο Πανεπιστήμιο Maynooth της Ιρλανδίας.

Στη Βρετανία και την Ιρλανδία τουλάχιστον 10 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους μέσα σε λίγες ημέρες, καθώς το πρωτοφανές κύμα καύσωνα οδήγησε χιλιάδες πολίτες σε λίμνες, ποτάμια και παραλίες. Τα θύματα είναι κυρίως παιδιά και έφηβοι.

Η βρετανική ναυαγοσωστική οργάνωση RNLI προειδοποίησε ότι, παρά τις πολύ υψηλές θερμοκρασίες, τα νερά παραμένουν «σε θερμοκρασίες χειμώνα», αυξάνοντας δραματικά τον κίνδυνο «σοκ κρύου νερού», το οποίο μπορεί να προκαλέσει απώλεια αισθήσεων ή καρδιακή ανακοπή μέσα σε δευτερόλεπτα.

Την ίδια ώρα, το NHS ανακοίνωσε ότι μόνο τη Δευτέρα περισσότεροι από 20.000 πολίτες αναζήτησαν οδηγίες για θερμοπληξία στην ιστοσελίδα του, έναντι μόλις 488 την προηγούμενη εβδομάδα.

Ο καύσωνας προκάλεσε και προβλήματα υδροδότησης, με περίπου 18.000 νοικοκυριά στο Κεντ να αντιμετωπίζουν διακοπές ή περιορισμούς νερού. Οι αρχές κάλεσαν τους πολίτες να χρησιμοποιούν νερό μόνο για βασικές ανάγκες, όπως πόση, μαγείρεμα και πλύσιμο.

Οι μετεωρολόγοι προβλέπουν ότι οι θερμοκρασίες θα αρχίσουν σταδιακά να υποχωρούν από σήμερα, αν και το Λονδίνο αναμένεται να φτάσει ακόμη και τους 31 βαθμούς Κελσίου. Από το Σαββατοκύριακο αναμένεται αισθητή πτώση της θερμοκρασίας, με πιο δροσερό και πιθανόν βροχερό καιρό.

Ιστορικός καύσωνας

Στη Γαλλία η ζέστη είναι τόσο έντονη που ακόμη και η άσφαλτος παρουσίασε παραμορφώσεις. Στο Παρίσι, αλλά και σε άλλες πόλεις της Γαλλίας, κάτοικοι και τουρίστες αναζητούν δροσιά στα σιντριβάνια, ενώ δεν λείπουν και τα μπάνια στον Σηκουάνα και σε άλλα ποτάμια και λίμνες.

Επτά άτομα έχασαν τη ζωή τους, άμεσα ή έμμεσα, λόγω του καύσωνα, όπως δήλωσε την Τρίτη η υφυπουργός Ενέργειας Μοντ Μπρεζόν. «Πέντε από τα επτά θύματα ήταν άτομα που πνίγηκαν σε λίμνες, ποτάμια ή παραλίες», προσέθεσε.

Σύμφωνα με το Météo-France, η προσωρινή μέση θερμοκρασία την Τετάρτη έφτασε τους 24,4 °C σε εθνικό επίπεδο (θερμικός δείκτης).

Μάλιστα την Τετάρτη το απόγευμα, το θερμόμετρο έφτασε και πάλι σε επίπεδα που δεν έχουν καταγραφεί ποτέ τον Μάιο σε πολλούς μετεωρολογικούς σταθμούς. Οι θερμοκρασίες είναι εξαιρετικά υψηλές για την εποχή, με διαφορά 10 έως 15 βαθμούς (ή και περισσότερο) πάνω από τους μέσους όρους για τα τέλη Μαΐου. Μάλιστα στην περιοχή Μπορντό-Μερινιάκ καταγράφηκε ρεκόρ άνω των 100 χρόνων.

Μερικές θερμοκρασίες ρεκόρ την Τετάρτη (27/5)

• Ανγκουλέμ-Λα Κουρόν (Σαράντ) με 36,9 °C (προηγούμενο ρεκόρ 36,3 °C στις 26/05/2026)
• Καρκασόν (Οντ) με 36,4 °C (προηγούμενο ρεκόρ 35,2 °C στις 30/05/2001)
• Μπορντό-Μερινιάκ (Ζιρόντ) με 36,2 °C (προηγούμενο ρεκόρ 35,4 °C στις 29/05/1922).

Παράλληλα το Météo-France, προειδοποίησε για «κίτρινο συναγερμό» για καύσωνα στο Παρίσι και τα προάστια του από τις 12:00 το μεσημέρι σήμερα, Πέμπτη. Οι μέγιστες θερμοκρασίες ενδέχεται να φτάσουν τους 34 έως 35 °C. Οι ελάχιστες θερμοκρασίες αναμένεται να κυμανθούν μεταξύ 22 και 23 °C κατά τη διάρκεια της νύχτας από την Πέμπτη προς την Παρασκευή.

Από τη Βρετάνη έως την Ακουιτανία, στις επαρχίες, οι θερμοκρασίες στις 15:00 αναμένεται να κυμαίνονται συχνά μεταξύ 32 και 35 °C και θα συνεχίζουν να ανεβαίνουν. Η έντονη ζέστη συνεχίζεται σήμερα από τη Βρετάνη έως τα Πεΐ-ντε-Λουάρ και επεκτείνεται προς το Πουατού-Σαράντ και τη Ζιρόντ. Στο νότιο τμήμα της χώρας, οι θερμοκρασίες είναι επίσης ασυνήθιστα υψηλές για τον μήνα Μάιο.

Ο καύσωνας είναι «εντελώς άνευ προηγουμένου και ιστορικός», δήλωσε ο μετεωρολόγος της Météo-France, Αντριέν Βαρνάν.

«Την Πέμπτη, θα δούμε μια ελαφρά μετατόπιση των πολύ υψηλών θερμοκρασιών προς τα νότια και τα ανατολικά. Θα μπορούσαμε να έχουμε τοπικά 38 °C, ή ακόμα και 39 °C σε ορισμένες περιοχές, ιδίως στη Λανγκντόκ», κάτι που θα ήταν «εντελώς άνευ προηγουμένου», δήλωσε ο Βαρνάν κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.

«Πρόκειται προφανώς για ένα εξαιρετικό, ιστορικό και άνευ προηγουμένου γεγονός. Όλοι οι υπερθετικοί βαθμοί είναι κατάλληλοι για να περιγράψουν αυτό το ιστορικό γεγονός που βιώνουμε αυτή τη στιγμή», τόνισε ο Ματιέ Σορέλ, κλιματολόγος της Météo-France.

Η Γερμανία, η Ιταλία, η Ισπανία και η Ελβετία αντιμετώπισαν επίσης ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες για την εποχή.

Μάλιστα έξι άνθρωποι – ανάμεσά τους τέσσερα παιδιά – έχασαν τη ζωή τους σε δημόσιες πισίνες, λίμνες και ποτάμια κατά τη διάρκεια του τριημέρου του Αγίου Πνεύματος στη Γερμανία, καθώς, λόγω των υψηλών θερμοκρασιών, χιλιάδες κάτοικοι αναζήτησαν δροσιά.

Στην Ισπανία, η Κρατική Μετεωρολογική Υπηρεσία (Aemet) προειδοποίησε για «εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες για αυτή την εποχή του χρόνου» και προβλέπει μέγιστες θερμοκρασίες μεταξύ 36 και 38 βαθμών σε πολλές περιοχές της χώρας τις επόμενες ημέρες.

Η Aemet προειδοποίησε επίσης για «τροπικές νύχτες» στο νοτιοδυτικό τμήμα της χερσονήσου, όπου οι ελάχιστες θερμοκρασίες δεν θα πέσουν κάτω από τους 20 βαθμούς.

Δέκα αυτόνομες κοινότητες διατηρούν προειδοποιήσεις για καύσωνα ή καταιγίδες. Η Χώρα των Βάσκων ενεργοποίησε πορτοκαλί συναγερμούς στον Βισκαϊκό, ενώ η Γαλικία, οι Αστούριες, η Κανταβρία, η Ναβάρρα, η Αραγονία και η Καταλονία παραμένουν υπό κίτρινο συναγερμό.

Μάλιστα στη χώρα των Βάσκων στον βορρά, το Μπιλμπάο πλησιάζει τις υψηλότερες θερμοκρασίες που έχουν καταγραφεί ποτέ εκεί τον Μάιο. Η Κανταβρία, οι Αστούριες και η ενδοχώρα της Γαλικίας βρίσκονται επίσης σε επίπεδα πολύ πάνω από το φυσιολογικό.

Το νοτιοδυτικό τμήμα της χώρας καταγράφει εδώ και μέρες μέγιστες θερμοκρασίες μεταξύ 37 και 39 °C, ενώ σε ορισμένες περιοχές του νότου οι θερμοκρασίες ενδέχεται να αγγίξουν τους 40 °C κατά το δεύτερο μισό της εβδομάδας.

Η AEMET υπενθύμισε ότι στο αεροδρόμιο του Σανταντέρ, όπου τα στοιχεία χρονολογούνται από το 1954, είχαν καταγραφεί θερμοκρασίες άνω των 30 °C πριν από τον Ιούνιο μόνο σε δύο ημέρες. Φέτος έχουν ήδη καταγραφεί έξι. Στο μετεωρολογικό σταθμό του αεροδρομίου της Μπαδαχόθ, με 71 χρόνια καταγραφών, καταγράφηκαν θερμοκρασίες άνω των 38 °C τον Μάιο για πρώτη φορά στην ιστορία.

Οι προβλέψεις για το υπόλοιπο της εβδομάδας δείχνουν μια ελαφρά ύφεση στα βορειοδυτικά, αλλά ενίσχυση προς τα ανατολικά: την Παρασκευή οι θερμοκρασίες ενδέχεται να φτάσουν τους 36 °C στη Μαδρίτη, τους 38 °C στη Σεβίλλη και έως και τους 39 °C στη Γέιδα και στη Σαραγόσα.

Με πληροφορίες από Reuters, AFP, BBC, BFM, Sky News, Euronews