Χωρίς συμφωνία για την Ουκρανία το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο — Nέο βέτο Ορμπάν, εμπλοκή για τον αγωγό “Druzhba”

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 19ης Μαρτίου στις Βρυξέλλες ολοκληρώθηκε (ως προς το σκέλος για την Ουκρανία) χωρίς συμφωνία για τη χορήγηση του δανείου ύψους 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία, ύστερα από την επιμονή της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας να διατηρήσουν το βέτο τους. Παρά την εκτεταμένη πίεση που ασκήθηκε στον Ούγγρο πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν, οι διαπραγματεύσεις διάρκειας μιάμισης ώρας δεν κατέληξαν σε αποτέλεσμα, αφήνοντας την Ένωση εκτεθειμένη σε ένα νέο κύκλο εσωτερικών εντάσεων.

Βρυξέλλες — Ανταπόκριση Γιώργος Συριόπουλος

Σύμφωνα με ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα επέκρινε με σπάνια οξύτητα τον Ορμπάν, χαρακτηρίζοντας τη στάση του «απαράδεκτη» και αντίθετη προς τις αρχές συνεργασίας της Ένωσης. Ποτέ άλλοτε, σημείωσε, Ευρωπαίος ηγέτης δεν είχε παραβιάσει τόσο ανοιχτά τη «κόκκινη γραμμή» της αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών-μελών. Παρά τις αντιδράσεις, ο Ούγγρος πρωθυπουργός υπεραμύνθηκε του δικαιώματός του να χρησιμοποιήσει το βέτο, επικαλούμενος πλήρη νομιμότητα.  

Η Σλοβακία του Ρόμπερτ Φίτσο συντάχθηκε ανοιχτά με τη Βουδαπέστη. Και οι δύο κυβερνήσεις κατηγόρησαν το Κίεβο ότι καθυστερεί την αποκατάσταση του αγωγού “Druzhba”, μέσω του οποίου μεταφέρεται ρωσικό αργό προς τις χώρες τους. Οι ζημιές του αγωγού, μετά τη ρωσική επίθεση με drones στις αρχές του έτους, έχουν διακόψει τη ροή πετρελαίου με μειωμένο κόστος, με αποτέλεσμα —κατά τον Φίτσο— η Σλοβακία να «πληρώνει το τίμημα» της ευρωπαϊκής πολιτικής απέναντι στη Μόσχα.  

Οι άλλοι 25 ηγέτες ενέκριναν πλήρως το κείμενο “EUCO 2/26”, το οποίο επιβεβαιώνει την «σταθερή και ακλόνητη» δέσμευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας, επισημαίνοντας ότι «το μέλλον της Ουκρανίας βρίσκεται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης». Στη σύνοδο παρενέβη μέσω τηλεδιάσκεψης ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, o οποίος ζήτησε επιταχυνόμενη εκταμίευση της ευρωπαϊκής βοήθειας για την κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού της χώρας και υπογράμμισε τον επείγοντα χαρακτήρα της στρατιωτικής στήριξης.  

Παρά το κοινό μέτωπο των 25, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αναγκάστηκε να περιοριστεί σε πολιτική δήλωση στήριξης, χωρίς νομικά δεσμευτική απόφαση. Στο επίσημο ανακοινωθέν, σημειώνεται λακωνικά ότι «το Συμβούλιο θα επανέλθει στο ζήτημα στην επόμενη συνεδρίασή του».  

Εσωτερικές εντάσεις και προεκλογικός παράγοντας  

Η επιμονή του Όρμπαν έρχεται ενόψει των εκλογών στην Ουγγαρία στις 12 Απριλίου, με το κυβερνών Fidesz να υποχωρεί στις δημοσκοπήσεις. Διπλωμάτες εκτιμούν ότι ο πρωθυπουργός επιδιώκει να παρουσιάσει στους ψηφοφόρους του μια εικόνα αντίστασης απέναντι στις «πιέσεις των Βρυξελλών». Παράλληλα, η στήριξη του Φίτσο προς τη Ρωσία ενισχύει μια μικρή αλλά επίμονη ομάδα χωρών που ζητούν «ρεαλιστικότερο» ευρωπαϊκό χειρισμό ως προς την ενεργειακή εξάρτηση και το κόστος του πολέμου. Τόσο ο Αντόνιο Κόστα όσο και οι υπόλοιποι ηγέτες κατέστησαν με εξαιρετική σαφήνεια γνωστή την άποψή τους για την κατάσταση στον Ούγγρο πρωθυπουργό, λέγοντάς του πως η συμπεριφορά του είναι απαράδεκτη.

Η επόμενη μέρα  

Οι «25» προτίθενται να προχωρήσουν με πολιτική δήλωση και να αναζητήσουν τεχνική λύση εκτός της οδού της ομοφωνίας, εφόσον το αδιέξοδο παραταθεί. Στο μεταξύ, η Κομισιόν συνεχίζει την προετοιμασία για εκταμίευση μέρους των κονδυλίων στις αρχές Απριλίου, εφόσον υπάρξει νομική βάση ή «ενισχυμένη συνεργασία» μεταξύ πρόθυμων κρατών.  

Η ατζέντα για την ενέργεια και οι τιμές του πετρελαίου επιστρέφουν και πάλι στο προσκήνιο, με διπλωματικές πηγές να προειδοποιούν πως η υπόθεση του αγωγού “Druzhba” «ενδέχεται να επηρεάσει βαθύτερα την ευρωενωσιακή γραμμή έναντι της Ρωσίας» αν δεν υπάρξει τεχνική και πολιτική διευθέτηση εντός εβδομάδων.