Κλιμακώνεται επικίνδυνα η ένταση στον Περσικό παρά τη συνέχιση των διπλωματικών διεργασιών

Σε μία από τις πιο κρίσιμες φάσεις των τελευταίων ετών εισέρχεται η αντιπαράθεση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις να συνεχίζονται, την ένταση να εξαπλώνεται στον Περσικό Κόλπο και τα Στενά του Ορμούζ να παραμένουν στο επίκεντρο των διεθνών ανησυχιών.

Τα γεγονότα στον Κόλπο αποτυπώνουν μια εικόνα διαρκούς κλιμάκωσης, όμως οι στρατιωτικές κινήσεις συνυπάρχουν με παρασκηνιακές διπλωματικές επαφές, αφήνοντας ανοιχτό το παράθυρο για πολιτική αποκλιμάκωση.

Συνεχίζονται οι στρατιωτικές επιχειρήσεις

Η Κεντρική Διοίκηση των Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ (CENTCOM) ανέφερε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις πραγματοποίησαν νέο κύμα αεροπορικών και ναυτικών πληγμάτων εναντίον στρατιωτικών στόχων στο Ιράν.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της CENTCOM, αμερικανικές δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένων μαχητικών αεροσκαφών, μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πολεμικών πλοίων, εκτόξευσαν όπλα ακριβείας εναντίον δεκάδων ιρανικών στρατιωτικών στόχων.

Η CENTCOM ανέφερε ότι μεταξύ των στόχων περιλαμβάνονταν εγκαταστάσεις παράκτιας επιτήρησης και αεράμυνας, στρατιωτικές υποδομές εφοδιαστικής υποστήριξης, καθώς και δυνατότητες που σχετίζονται με ναυτικές επιχειρήσεις.

Παράλληλα, η CENTCOM ανέφερε ότι περισσότεροι από 50.000 Αμερικανοί στρατιωτικοί επιχειρούν σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και παραμένουν «σε ετοιμότητα, αποφασισμένοι και έτοιμοι να δράσουν».

Από την άλλη πλευρά, η Τεχεράνη καταγγέλλει ότι οι επιθέσεις προκάλεσαν πλήγματα και σε πολιτικές υποδομές, κυρίως στον νότο της χώρας, κοντά στα Στενά του Ορμούζ. Ιρανικά μέσα ενημέρωσης κάνουν λόγο για καταστροφές σε αεροδρόμιο, σιδηροδρομικό σταθμό και γέφυρες, ενώ αναφέρουν δύο νεκρούς και τραυματίες.

Παράλληλα, η ιρανική πλευρά εμφανίζεται αποφασισμένη να απαντήσει στρατιωτικά, με τους Φρουρούς της Επανάστασης να προειδοποιούν ότι θα συνεχίσουν τις επιθέσεις μέχρι να σταματήσουν οι αμερικανικές επιδρομές στο νότιο Ιράν και στα Στενά του Ορμούζ. «Οι αποτελεσματικές και στοχευμένες επιθέσεις μας, που εξαπολύθηκαν από όλο το ιρανικό έδαφος εναντίον του εχθρού, θα συνεχιστούν μέχρι να αποκατασταθεί η ηρεμία στη νότια ακτή και στο Στενό του Ορμούζ», δήλωσε με ανάρτηση μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο Ματζίντ Μουσαβί, επικεφαλής της Αεροδιαστημικής Δύναμης των Φρουρών της Επανάστασης.

Οι ιρανικές αρχές ανακοίνωσαν ότι τις πρώτες πρωινές ώρες τις Παρασκευής έθεσαν στο στόχαστρο αμερικανικές στρατιωτικές υποδομές στο Κουβέιτ. Ο στρατός της χώρας του Κόλπου ανακοίνωσε η ιρανική επίθεση τραυμάτισε αρκετούς στρατιωτικούς.  

Στο Μπαχρέιν ήχησαν οι σειρήνες συναγερμού και οι αρχές κάλεσαν τους πολίτες να αναζητήσουν καταφύγιο, ενώ τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι στόχος ήταν αμερικανικά ελικόπτερα και αεροσκάφη που σταθμεύουν σε αεροπορική βάση της χώρας.

Στο Κατάρ, το υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε ότι οι ένοπλες δυνάμεις αναχαίτισαν πυραυλική επίθεση.

Τα Στενά του Ορμούζ στο επίκεντρο της διεθνούς ανησυχίας

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτούν οι εξελίξεις γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, τη σημαντικότερη ίσως θαλάσσια δίοδο μεταφοράς ενέργειας στον κόσμο.

Η δήλωση του Αμερικανού υπουργού Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, ότι «το Ιράν δεν ελέγχει τα Στενά του Ορμούζ» ερμηνεύεται ως σαφές μήνυμα προς την Τεχεράνη ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες προτίθενται να διασφαλίσουν την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.

Η σημασία του συγκεκριμένου θαλάσσιου περάσματος είναι καθοριστική, καθώς μέσω αυτού διακινείται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου, ενώ από εκεί διέρχονται και μεγάλες ποσότητες υγροποιημένου φυσικού αερίου προς τις διεθνείς αγορές. Οποιαδήποτε διαταραχή στη λειτουργία του θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις τιμές της ενέργειας και στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες.

Ο κίνδυνος περιφερειακής επέκτασης

Οι τελευταίες εξελίξεις ενισχύουν τις ανησυχίες για διεύρυνση της κρίσης πέρα από τα σύνορα του Ιράν.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μεταδίδονται, η Τεχεράνη εξετάζει τον συντονισμό ενεργειών με συμμάχους της στην περιοχή, ενώ ιδιαίτερη προσοχή συγκεντρώνει η πιθανότητα νέας κινητοποίησης των ανταρτών Χούθι στην Υεμένη, οι οποίοι έχουν επανειλημμένα επιτεθεί σε εμπορικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα.

Πηγή προσκείμενη στους Χούθι ανέφερε ότι η οργάνωση έχει ήδη ολοκληρώσει τις προετοιμασίες για επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων, αναπτύσσοντας πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε θέσεις κοντά στο στρατηγικής σημασίας πέρασμα Μπαμπ ελ Μαντέμπ που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν.

Ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να επηρεάσει δύο από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς του παγκόσμιου εμπορίου, αυξάνοντας σημαντικά τις γεωπολιτικές και οικονομικές επιπτώσεις της κρίσης.

Οι διπλωματικοί δίαυλοι παραμένουν ανοιχτοί

Παρά την ένταση στο στρατιωτικό πεδίο, οι επαφές μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης εντούτοις δεν έχουν διακοπεί.

Ο Λευκός Οίκος υποστηρίζει ότι οι συνομιλίες συνεχίζονται και ότι η ιρανική πλευρά εξακολουθεί να επιδιώκει μια συμφωνία, γεγονός που αφήνει περιθώριο για πολιτική διαχείριση της κρίσης, έστω και μέσα σε ένα ιδιαίτερα εύθραυστο περιβάλλον.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι η συνέχιση των διπλωματικών επαφών λειτουργεί ως βασική «βαλβίδα ασφαλείας», περιορίζοντας –τουλάχιστον προς το παρόν– τον κίνδυνο μιας ανεξέλεγκτης στρατιωτικής σύγκρουσης.

Η επόμενη ημέρα

Η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ρευστή και κάθε νέα στρατιωτική ή πολιτική εξέλιξη μπορεί να μεταβάλει τις ισορροπίες στην περιοχή.

Το Ιράν βρίσκεται αντιμέτωπο με αυξανόμενη στρατιωτική πίεση, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να διατηρήσουν την αποτρεπτική τους παρουσία στον Περσικό Κόλπο και να διασφαλίσουν την ομαλή λειτουργία των θαλάσσιων οδών.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται να αποδειχθεί καθοριστικό τόσο για την πορεία των αμερικανοϊρανικών σχέσεων όσο και για τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή, με τις εξελίξεις να παρακολουθούνται στενά από τις διεθνείς αγορές, τις κυβερνήσεις και τους οργανισμούς ασφαλείας.

Πηγές: Reuters, AFP, BBC