ΗΠΑ: Η ραγδαία ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων στο επίκεντρο των ενδιάμεσων εκλογών

Η ραγδαία εξάπλωση των κέντρων δεδομένων που τροφοδοτούν την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης προκαλεί ολοένα εντονότερες αντιδράσεις στις ΗΠΑ, με τις τοπικές κοινωνίες να διεκδικούν λόγο για το μέλλον των εγκαταστάσεων που σχεδιάζονται στις περιοχές τους. Στις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, ψηφοφόροι σε 10 πολιτείες θα κληθούν να αποφασίσουν εάν θα επιβληθούν περιορισμοί στην κατασκευή νέων κέντρων δεδομένων, σε μια αντιπαράθεση που ξεπερνά τις παραδοσιακές κομματικές διαχωριστικές γραμμές.

Στο επίκεντρο βρίσκεται το Οχάιο, μία από τις πολιτείες με τη μεγαλύτερη συγκέντρωση τέτοιων εγκαταστάσεων. Σύμφωνα με τη μη κομματική ερευνητική οργάνωση Ballotpedia, περισσότερες από δώδεκα τοπικές δικαιοδοσίες στην πολιτεία θα ψηφίσουν επί 21 προτάσεων. Σε εθνικό επίπεδο, οι κάλπες σε 38 τοπικές περιοχές θα περιλαμβάνουν τουλάχιστον 41 μέτρα για την αναβολή, την απαγόρευση ή την επιβολή πρόσθετων όρων στην κατασκευή κέντρων δεδομένων.

Η δυναμική των πρωτοβουλιών αυτών αποτυπώνει την αυξανόμενη δυσαρέσκεια απέναντι σε έναν κλάδο που επεκτείνεται με ταχύτατους ρυθμούς, αλλάζοντας το ενεργειακό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα ολόκληρων περιοχών. Μάλιστα, η αντίθεση δεν περιορίζεται σε συγκεκριμένο πολιτικό χώρο. Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικάνοι εμφανίζονται πρόθυμοι να στηρίξουν περιορισμούς, όταν θεωρούν ότι οι εγκαταστάσεις απειλούν την ποιότητα ζωής των κατοίκων.

«Όλοι θέλουμε το ίδιο πράγμα», δήλωσε η Τζέσικα Μπέικερ, μέλος της ομάδας υπεράσπισης Conserve Ohio, επισημαίνοντας ότι οι ανησυχίες για τις τεράστιες ανάγκες των κέντρων δεδομένων σε ηλεκτρική ενέργεια και νερό ενώνουν κατοίκους διαφορετικών πολιτικών πεποιθήσεων. Όπως εξήγησε, ακόμη και όταν οι εταιρείες επιλέγουν να παράγουν τη δική τους ενέργεια, μέσω μονάδων φυσικού αερίου ή πυρηνικών αντιδραστήρων, πολλοί κάτοικοι εξακολουθούν να μη θέλουν τέτοιες εγκαταστάσεις κοντά στα σπίτια τους, φοβούμενοι πιθανές επιπτώσεις στην υγεία των παιδιών τους.

Εάν οι ψηφοφόροι του Οχάιο υπερψηφίσουν τους περιορισμούς, οι εταιρείες ενδέχεται να αναζητήσουν άλλες περιοχές για την υλοποίηση των έργων τους, αντί να ματαιώσουν συνολικά τα επενδυτικά τους σχέδια. Την εκτίμηση αυτή διατύπωσε ο Μπάρον Φανγκ, επικεφαλής της έρευνας για τις υποδομές πληροφορικής στην εταιρεία Dell’Oro Group. Όπως σημείωσε, ο κλάδος βρίσκεται ήδη αντιμέτωπος με σημαντικές προκλήσεις, μεταξύ των οποίων οι πολυετείς καθυστερήσεις στη σύνδεση με το ηλεκτρικό δίκτυο και η συνεχής αύξηση του κατασκευαστικού κόστους.

Ενέργεια, ρύπανση και ανησυχίες για τη δημόσια υγεία

Τα κέντρα δεδομένων καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας και βασίζονται σε εφεδρικές γεννήτριες φυσικού αερίου κατά τις περιόδους αιχμής της ενεργειακής ζήτησης. Η ατμοσφαιρική ρύπανση που προκύπτει έχει συνδεθεί με καρδιακές παθήσεις, αναπνευστικά προβλήματα και αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου, σύμφωνα με μια σειρά περιβαλλοντικών μελετών.

Οι εκπομπές από τα κέντρα αυτά ενδέχεται να προκαλέσουν σχεδόν 1.300 θανάτους ετησίως έως το 2030 και να επιβαρύνουν τη δημόσια υγεία με κόστος άνω των 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως το 2028, σύμφωνα με μελέτη που πραγματοποιήθηκε υπό την καθοδήγηση ερευνητών του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Ρίβερσαϊντ.

Στις ανησυχίες των κατοίκων των ΗΠΑ, περιλαμβάνονται επίσης τα PFAS, τα λεγόμενα «παντοτινά χημικά», που ενδέχεται να χρησιμοποιούνται σε συστήματα ψύξης. Παράλληλα, ο θόρυβος από τις γεννήτριες και τα συστήματα θέρμανσης και κλιματισμού, η φωτορύπανση από τον συνεχή φωτισμό των εγκαταστάσεων και η αύξηση της τοπικής θερμοκρασίας λόγω της ενεργειακής κατανάλωσης εντείνουν τις αντιδράσεις.

«Μόλις αρχίζουμε να βλέπουμε τα πρώτα ευρήματα σχετικά με τις επιπτώσεις των κέντρων δεδομένων στην υγεία», δήλωσε η Άλισον Στιλ, εκτελεστική διευθύντρια του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Environmental Health Project. Όπως προειδοποίησε, όταν συγκεντρωθεί ένας επαρκής όγκος επιστημονικών δεδομένων, οι αποφάσεις για την ανάπτυξη των εγκαταστάσεων μπορεί να έχουν ήδη ληφθεί.

Από την πλευρά της, η Data Center Coalition, ο φορέας που εκπροσωπεί τη συγκεκριμένη βιομηχανία, υποστηρίζει ότι η χρήση εφεδρικών πηγών ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των γεννητριών ντίζελ, είναι περιορισμένη. Παράλληλα, επισημαίνει ότι οι πολιτειακοί και ομοσπονδιακοί κανονισμοί θέτουν όρια στις εκπομπές και στις περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

«Οι εταιρείες κέντρων δεδομένων δεσμεύονται να αποτελούν υπεύθυνους συνεργάτες στις περιοχές όπου δραστηριοποιούνται», δήλωσε ο Νταν Ντιόριο, εκτελεστικός αντιπρόεδρος του φορέα.

Πολιτικό κόστος

Η αντίδραση των τοπικών κοινωνιών δημιουργεί πλέον πολιτικές πιέσεις ακόμη και σε πολιτείες που παραδοσιακά στηρίζουν τους Ρεπουμπλικάνους. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζει την επέκταση των κέντρων δεδομένων, θεωρώντας ότι αποτελούν κρίσιμο παράγοντα οικονομικής ανάπτυξης και τεχνολογικής ανταγωνιστικότητας. Ωστόσο, η στάση αυτή δεν βρίσκει πάντοτε σύμφωνους τους ψηφοφόρους του κόμματός του.

Δημοσκόπηση των Washington Post, ABC News και Ipsos, που πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο, έδειξε ότι περίπου δύο στους τρεις Αμερικανούς αντιτίθενται στην κατασκευή νέων κέντρων δεδομένων. Στην Αριζόνα, το 57% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων δήλωσε αντίθετο στην κατασκευή περισσότερων μεγάλων εγκαταστάσεων, ενώ στο Οχάιο το αντίστοιχο ποσοστό ανήλθε σε 55%, σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου Ohio Northern και της SurveyUSA.

Σήμερα λειτουργούν περίπου 1.400 κέντρα δεδομένων στις ΗΠΑ, ενώ περισσότερα από 2.000 βρίσκονται στο στάδιο του σχεδιασμού. Σύμφωνα με την εταιρεία Cleanview, το 60% της δυναμικότητας των εγκαταστάσεων που βρίσκονται υπό κατασκευή συγκεντρώνεται σε πολιτείες τις οποίες οι Ρεπουμπλικάνοι κέρδισαν με διαφορά τουλάχιστον πέντε ποσοστιαίων μονάδων στις εκλογές του 2024.

Ωστόσο, παρά τις αντιδράσεις, η ανάπτυξη του κλάδου συνεχίζεται. Η χωρητικότητα των κέντρων δεδομένων στις ΗΠΑ που βρίσκονται υπό κατασκευή αυξήθηκε κατά 48% από τον Δεκέμβριο του 2025 έως τον Ιούνιο του 2026, μετρούμενη σε γιγαβάτ, σύμφωνα με τον Τζον ΜακΓουίλιαμς, επικεφαλής του τμήματος ανάλυσης κέντρων δεδομένων στην εταιρεία παροχής υπηρεσιών ακινήτων Cushman & Wakefield.

Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο πόσο γρήγορα θα αναπτυχθεί η υποδομή της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά και ποιος θα επωμιστεί το περιβαλλοντικό και κοινωνικό κόστος της. Όπως παρατήρησε ο καθηγητής Πολιτικών Επιστημών Λι Χάνα του Πανεπιστημίου Wright State, η τοπική αντίδραση έχει ενισχυθεί τόσο γρήγορα, ώστε αποφάσεις υπέρ της κατασκευής κέντρων δεδομένων, που πριν από έναν χρόνο θεωρούνταν πολιτικά ασφαλείς, μπορεί πλέον να αποβούν επιζήμιες για την πολιτική σταδιοδρομία όσων τις υποστήριξαν.

Με πληροφορίες από Reuters, CBS