Έναν χρόνο μετά την έναρξη εφαρμογής του, το σχέδιο του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα φαίνεται να έχει περιέλθει σε τέλμα.
Η αρχική φάση οδήγησε στην εκεχειρία της 10ης Οκτωβρίου 2025, στην απελευθέρωση των ομήρων που κρατούσε η Χαμάς μετά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023 και στην αποφυλάκιση Παλαιστινίων κρατουμένων από το Ισραήλ.
Ωστόσο, άλλοι βασικοί όροι, όπως ο αφοπλισμός της Χαμάς, η αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων και η ανοικοδόμηση του παλαιστινιακού θύλακα, απέχουν πολύ από την υλοποίησή τους, σύμφωνα με το Reuters.
Τι προέβλεπε το σχέδιο
Η πρώτη φάση του σχεδίου των 20 σημείων προέβλεπε την αναστολή όλων των στρατιωτικών επιχειρήσεων, τη μερική αποχώρηση του Ισραήλ από τη Γάζα, την ανταλλαγή ομήρων και κρατουμένων και την κατακόρυφη αύξηση της ανθρωπιστικής βοήθειας.
Στις επόμενες φάσεις προβλεπόταν ο αφοπλισμός της Χαμάς και η ανάληψη της διακυβέρνησης από όργανο που θα εποπτευόταν από το Συμβούλιο Ειρήνης του Τραμπ.
Παράλληλα, το Ισραήλ θα απέσυρε σταδιακά τις δυνάμεις του, παραδίδοντας την ευθύνη για την ασφάλεια σε προσωρινή Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης.
«Η Γάζα θα ανοικοδομηθεί προς όφελος των κατοίκων της, οι οποίοι έχουν υποφέρει υπερβολικά», ανέφερε το σχέδιο.
Καθημερινά πλήγματα παρά την εκεχειρία
Μολονότι το Ισραήλ δεν έχει επαναλάβει τις μεγάλης κλίμακας στρατιωτικές επιχειρήσεις, συνεχίζει να εξαπολύει σχεδόν καθημερινά πλήγματα στη Γάζα.
Το υπουργείο Υγείας του θύλακα αναφέρει ότι τουλάχιστον 1.400 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί από την έναρξη της εκεχειρίας, ανάμεσά τους πολλές γυναίκες και παιδιά.
Το Ισραήλ υποστηρίζει ότι στοχοθετεί τη Χαμάς, την οποία κατηγορεί ότι επιχειρεί να επανεξοπλιστεί και να οργανώσει νέες επιθέσεις. Η παλαιστινιακή οργάνωση απορρίπτει τις κατηγορίες.
Κατά το ίδιο διάστημα, πέντε Ισραηλινοί στρατιώτες σκοτώθηκαν από Παλαιστίνιους μαχητές ή σε συγκρούσεις, σύμφωνα με τον ισραηλινό στρατό.
Υπό ισραηλινό έλεγχο περίπου τα δύο τρίτα της Γάζας
Η αρχική φάση προέβλεπε την απόσυρση των ισραηλινών δυνάμεων έως την αποκαλούμενη «κίτρινη γραμμή», με το Ισραήλ να διατηρεί τον έλεγχο του 53% της Γάζας.
Έκτοτε, όμως, ο ισραηλινός στρατός έχει επεκτείνει τον ουσιαστικό έλεγχό του περίπου στα δύο τρίτα του θύλακα.
Η μετατόπιση της γραμμής έχει προκαλέσει νέους εκτοπισμούς, περιορίζοντας περίπου δύο εκατομμύρια Παλαιστινίους σε μία παράκτια ζώνη, όπου πολλοί ζουν σε σκηνές ή κατεστραμμένα κτίρια.
Η βοήθεια αυξήθηκε, αλλά δεν επαρκεί
Παρά την αύξηση της ανθρωπιστικής βοήθειας, οργανώσεις αρωγής επισημαίνουν ότι οι ποσότητες παραμένουν ανεπαρκείς.
Το παγκόσμιο παρατηρητήριο πείνας IPC αναφέρει ότι περισσότεροι από 1,2 εκατομμύρια άνθρωποι αντιμετωπίζουν οξεία επισιτιστική ανασφάλεια.
Σύμφωνα με έκθεση του Αυγούστου, από την έναρξη της εκεχειρίας έως τα τέλη Μαΐου εισέρχονταν στη Γάζα κατά μέσο όρο 227 φορτηγά την ημέρα, έναντι περίπου 600 που προέβλεπε το σχέδιο.
Το Ισραήλ υποστηρίζει ότι περίπου 600 φορτηγά με ανθρωπιστική βοήθεια εισέρχονται καθημερινά στη Γάζα και ότι η ποσότητα επαρκεί για την κάλυψη των αναγκών του πληθυσμού.
Αντίθετα, οργανώσεις αρωγής το κατηγορούν ότι εμποδίζει την είσοδο κρίσιμων προϊόντων, όπως ανταλλακτικά οχημάτων και λιπαντικά, με το επιχείρημα ότι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν από τη Χαμάς για στρατιωτικούς σκοπούς.
Ο αφοπλισμός της Χαμάς
Η Χαμάς έχει δηλώσει ότι αποδέχεται την παράδοση των όπλων της, όμως το σχέδιο που παρουσιάστηκε τον Ιούλιο δεν έχει προχωρήσει.
Ο Τραμπ είχε ανακοινώσει ότι η Χαμάς και άλλες ένοπλες οργανώσεις στη Γάζα αποδέχθηκαν οδικό χάρτη 15 σημείων, βάσει του οποίου θα παρέδιδαν σταδιακά τα όπλα τους, ενώ παράλληλα θα αποσύρονταν οι ισραηλινές δυνάμεις.
Τα όπλα προβλεπόταν να αποθηκευτούν υπό την εποπτεία της υποστηριζόμενης από τις ΗΠΑ τεχνοκρατικής παλαιστινιακής κυβέρνησης. Παρότι η Χαμάς απορρίπτει τον όρο «αφοπλισμός», η αποδοχή της παράδοσης των όπλων είχε θεωρηθεί σημαντική μεταστροφή.
Το Ισραήλ, ωστόσο, χαρακτηρίζει το σχέδιο απαράδεκτο και δηλώνει ότι δεν θα αποχωρήσει από τις θέσεις του πριν από τον πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς.
Δεν έχει συγκροτηθεί η Διεθνής Δύναμη Σταθεροποίησης
Τα σχέδια για τη Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης έχουν οριστικοποιηθεί, αλλά η δύναμη δεν έχει ακόμη συγκροτηθεί.
Διοικητής έχει οριστεί ο Αμερικανός υποστράτηγος Τζάσπερ Τζέφερς, ενώ η Ινδονησία, το Μαρόκο, το Καζακστάν, η Αλβανία, το Κόσοβο και η Ουγκάντα έχουν δεσμευτεί να διαθέσουν προσωπικό.
Σύμφωνα με τον Τζέφερς, η δύναμη προβλέπεται να αριθμεί μακροπρόθεσμα 20.000 στρατιώτες και να εκπαιδεύσει 12.000 μέλη της παλαιστινιακής αστυνομίας.
Η τεχνοκρατική Εθνική Επιτροπή για τη Διακυβέρνηση της Γάζας διορίστηκε τον Ιανουάριο, με επικεφαλής τον πρώην υφυπουργό της Παλαιστινιακής Αρχής Αλί Σάαθ, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχει εισέλθει στον θύλακα.
Η ανοικοδόμηση παραμένει στα χαρτιά
Έναν χρόνο μετά, πολλοί Παλαιστίνιοι συνεχίζουν να αναζητούν στα ερείπια υλικά για να κατασκευάσουν πρόχειρα καταλύματα.
Το Συμβούλιο Ειρήνης παρουσίασε τον Σεπτέμβριο σχέδιο ύψους 2,45 δισ. δολαρίων για την έναρξη της ανοικοδόμησης. Το ποσό αποτελεί μικρό μέρος των συνολικών αναγκών.
Έκθεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΟΗΕ εκτιμά ότι για την ανάκαμψη και την ανοικοδόμηση της Γάζας θα απαιτηθούν 71,4 δισ. δολάρια μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Οι εκκλήσεις για «εθελούσια μετανάστευση»
Παρότι το σχέδιο Τραμπ προβλέπει την παραμονή των κατοίκων στη Γάζα, Ισραηλινοί πολιτικοί της δεξιάς έχουν εντείνει τις εκκλήσεις για μαζική απομάκρυνση των Παλαιστινίων μέσω της αποκαλούμενης «εθελούσιας μετανάστευσης».
Ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατς δήλωσε τον περασμένο μήνα ότι «δεν υπάρχει τελικά πραγματική λύση για τη Γάζα χωρίς αυτή τη μετανάστευση».
Το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας είχε ιδρύσει το 2025 ειδικό γραφείο για την εποπτεία της «εθελούσιας μετανάστευσης», μετά τις δηλώσεις Τραμπ που άφηναν ανοικτό το ενδεχόμενο μόνιμου εκτοπισμού των κατοίκων.
Ο Αμερικανός πρόεδρος υπαναχώρησε αργότερα από την ιδέα, η οποία προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από αραβικές χώρες και απορρίφθηκε διεθνώς. Ισραηλινοί αξιωματούχοι δηλώνουν ότι δεν υπάρχουν σχέδια για βίαιη απομάκρυνση του πληθυσμού της Γάζας.
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
