Στην ομιλία της στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν επιχείρησε να εμφανίσει την Ευρωπαϊκή Ένωση ως αυτόνομη γεωπολιτική δύναμη, ικανή να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της απέναντι ακόμη και στους στενότερους συμμάχους της.
Κεντρικό της μήνυμα ήταν ότι ο κόσμος έχει αλλάξει «μόνιμα» και ότι η Ευρώπη οφείλει να προσαρμοστεί, χτίζοντας μια νέα μορφή «ευρωπαϊκής ανεξαρτησίας» στην οικονομία, στην άμυνα και στην ασφάλεια.
Ευρωπαϊκή «ανεξαρτησία» και η νέα γεωοικονομική στρατηγική
Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής συνέδεσε την τρέχουσα συγκυρία με ιστορικούς γεωοικονομικούς κραδασμούς, υποστηρίζοντας ότι οι σημερινοί κλυδωνισμοί στο διεθνές σύστημα είναι η ευκαιρία αλλά και η αναγκαιότητα για μια πιο αυτόνομη Ευρώπη.
Παρουσίασε ως παράδειγμα την πρόσφατη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου ΕΕ–Μερκοσούρ και τις εν εξελίξει διαπραγματεύσεις με την Ινδία, περιγράφοντας μια στρατηγική «απο-επικινδυνοποίησης» μέσω διεύρυνσης των εμπορικών εταίρων και διαφοροποίησης των αλυσίδων εφοδιασμού.
Προειδοποίηση για «επικίνδυνη καθοδική σπείρα» στις σχέσεις με τις ΗΠΑ
Το πιο αιχμηρό σημείο της παρέμβασής της αφορούσε τις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, με αφορμή τις προτεινόμενες επιπρόσθετες αμερικανικές δασμολογικές επιβαρύνσεις. Η Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε τα μέτρα αυτά «λάθος, ιδίως μεταξύ μακροχρόνιων συμμάχων», υπενθυμίζοντας ότι Βρυξέλλες και Ουάσιγκτον έχουν ήδη καταλήξει σε εμπορική συμφωνία και ότι «μια συμφωνία είναι συμφωνία» όταν οι εταίροι δίνουν τα χέρια.
Την ίδια στιγμή, επιχείρησε λεπτή ισορροπία, περιγράφοντας τον αμερικανικό λαό ως «φίλους» της Ευρώπης, αλλά προειδοποιώντας ότι μια κλιμάκωση σε εμπορικό επίπεδο θα τροφοδοτούσε μόνο τους «αντιπάλους» που και οι δύο πλευρές θέλουν να κρατήσουν εκτός του στρατηγικού τους περιβάλλοντος.
Αρκτική και Γροιλανδία στο επίκεντρο της ασφάλειας
Στο κλείσιμο της ομιλίας της, η πρόεδρος της Επιτροπής ανέδειξε την Αρκτική ως νέο κομβικό πεδίο ισχύος και ανταγωνισμού. Εστίασε στη Γροιλανδία και στο Βασίλειο της Δανίας, διακηρύσσοντας ότι η κυριαρχία και η εδαφική τους ακεραιότητα είναι «αδιαπραγμάτευτες» και ανακοινώνοντας μια «μαζική ευρωπαϊκή επενδυτική ώθηση» στη Γροιλανδία, τόσο σε υποδομές όσο και στην τοπική οικονομία.
Ατλαντική συμμαχία με αιχμή την Αρκτική
Παρά τη σκληρή κριτική στις αμερικανικές δασμολογικές κινήσεις, η Φον ντερ Λάιεν επιδίωξε να δείξει ότι στις στρατηγικές προτεραιότητες της Αρκτικής Βρυξέλλες και Ουάσιγκτον «μοιράζονται τους ίδιους στόχους».
Ανέδειξε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα την πώληση παγοθραυστικών από τη Φινλανδία στις ΗΠΑ, για να δείξει ότι η τεχνογνωσία και οι δυνατότητες για την ασφάλεια στην Αρκτική «βρίσκονται ήδη εδώ, στον πάγο», ενώ υπογράμμισε ότι τα βόρεια κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ διαθέτουν ήδη έτοιμες δυνάμεις για την Αρκτική.
Οι αναφορές της στην Αρκτική συνδέθηκαν με την ευρύτερη προσπάθεια «αναβάθμισης» της ευρωπαϊκής αμυντικής και στρατηγικής αρχιτεκτονικής, από την αύξηση των δαπανών άμυνας μέχρι τη διαμόρφωση νέας στρατηγικής για την ασφάλεια.
Μάλιστα ανακοίνωσε ότι η Ευρώπη ετοιμάζει τη δική της συνολική στρατηγική ασφάλειας, που θα δημοσιευθεί εντός του έτους, με αναβαθμισμένη ειδική στρατηγική για την Αρκτική και με κεντρική αρχή ότι «μόνο οι κυρίαρχοι λαοί αποφασίζουν για το μέλλον τους».
Ουκρανία, άμυνα και σύνδεση οικονομίας–ασφάλειας
Στο μέτωπο της Ουκρανίας, η πρόεδρος της Επιτροπής επανέλαβε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να στηρίζει το Κίεβο «μέχρι να υπάρξει δίκαιη και διαρκής ειρήνη», ανακοινώνοντας και πάλι το δάνειο ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ για την περίοδο 2026–2027. Σύνδεσε την ενίσχυση της Ουκρανίας με τη συνολικότερη στροφή της Ευρώπης προς μια πιο ισχυρή αμυντική βιομηχανική βάση, επικαλούμενη την εκτίναξη της αξίας των ευρωπαϊκών αμυντικών εταιρειών και το άλμα στην καινοτομία σε τομείς όπως τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης και οι προηγμένοι μη επανδρωμένοι μηχανισμοί.
Το μήνυμα από το Νταβός
Το νήμα που συνδέει τις επιμέρους ανακοινώσεις – από τις εμπορικές συμφωνίες και την ενεργειακή αγορά μέχρι την Ουκρανία και την Αρκτική – είναι η προσπάθεια της Φον ντερ Λάιεν να παρουσιάσει μια Ευρώπη που δεν είναι απλώς αγορά ή ρυθμιστής, αλλά γεωπολιτικός παίκτης με δική του στρατηγική βαρύτητα.
Από το βήμα του Νταβός, το μήνυμα προς εταίρους και αντιπάλους είναι ότι η «ευρωπαϊκή ανεξαρτησία» δεν σημαίνει απομάκρυνση από τις ΗΠΑ, αλλά προετοιμασία για έναν κόσμο όπου οι συμμαχίες δοκιμάζονται, τα συμφέροντα συγκρούονται και η ασφάλεια, από την Ουκρανία μέχρι την Αρκτική, αντιμετωπίζεται ως αδιαίρετη.
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
