Μέχρι την ηλικία των δύο ετών, τα περισσότερα παιδιά ξέρουν πώς να παίζουν χρησιμοποιώντας τη φαντασία τους. Μετατρέπουν για παράδειγμα τα υπνοδωμάτιά τους σε κάστρα και διοργανώνουν φανταστικά πάρτι τσαγιού.
Η ικανότητα να φτιάχνεις κάτι από το τίποτα μπορεί να φαίνεται μοναδικά ανθρώπινη – ένα θεμέλιο δημιουργικότητας που έχει οδηγήσει σε νέα είδη τέχνης, μουσικής και πολλά άλλα. Όμως τώρα, για πρώτη φορά, ένα πείραμα υποδηλώνει ότι ένας πίθηκος σε αιχμαλωσία μπορεί να έχει φαντασία.
«Αυτό που είναι πραγματικά συναρπαστικό σε αυτή την εργασία, είναι ότι υποδηλώνει πως οι ρίζες αυτής της ικανότητας για φαντασία, δεν είναι μοναδικές για το είδος μας», δήλωσε ο συν-συγγραφέας της μελέτης Christopher Krupenye από το Πανεπιστήμιο Johns Hopkins.
Κι εδώ… έρχεται ο Kanzi, ένας πίθηκος μπονόμπο (από τα πιο ευφυή πρωτεύοντα) που μεγάλωσε σε εργαστήριο και έγινε «μάγος» στην επικοινωνία με τους ανθρώπους, χρησιμοποιώντας γραφικά σύμβολα. Συνδύασε διαφορετικά σύμβολα για να τα κάνει να σημαίνουν νέα πράγματα και έμαθε πώς να δημιουργεί απλά πέτρινα εργαλεία.
Οι επιστήμονες αναρωτήθηκαν αν ο Kanzi είχε την ικανότητα να παίζει προσποιούμενος – δηλαδή, να ενεργεί σαν κάτι να είναι αληθινό ενώ γνώριζε ότι δεν είναι. Είχαν ακούσει αναφορές για θηλυκούς χιμπατζήδες στην άγρια φύση που κρατούσαν ξύλα σαν να ήταν μωρά και για χιμπατζήδες σε αιχμαλωσία που έσερναν φανταστικά τουβλάκια στο έδαφος αφού έπαιζαν με αληθινά.
Αλλά η φαντασία είναι αφηρημένη, επομένως είναι δύσκολο να γνωρίζουμε τι συμβαίνει στα κεφάλια των πιθήκων. Θα μπορούσαν απλώς να μιμούνται ερευνητές ή να μπερδεύουν φανταστικά αντικείμενα με τα αληθινά.
Οι ερευνητές προσάρμοσαν το εγχειρίδιο για τη μελέτη μικρών παιδιών για να οργανώσουν ένα πάρτι με χυμούς για τον Kanzi. Έριξαν φανταστικό χυμό από μια κανάτα σε δύο φλιτζάνια και στη συνέχεια προσποιήθηκαν ότι άδειασαν μόνο ένα. Ρώτησαν τον Kanzi ποιο φλιτζάνι ήθελε και αυτός στο 68% των περιπτώσεων, έδειξε το φλιτζάνι που περιείχε ακόμα ψεύτικο χυμό.
Για να βεβαιωθούν ότι ο Kanzi δεν μπέρδευε τον αληθινό με τον ψεύτικο, έκαναν επίσης μια δοκιμή με πραγματικό χυμό. Ο Kanzi επέλεξε τον πραγματικό χυμό αντί για τον ψεύτικο σχεδόν στο 80% των περιπτώσεων, «γεγονός που υποδηλώνει ότι μπορεί πραγματικά να διακρίνει τη διαφορά μεταξύ πραγματικού χυμού και φανταστικού χυμού», δήλωσε η Amalia Bastos, συν-συγγραφέας της μελέτης από το University of St. Andrews, στη Σκωτία.
Ένα τρίτο πείραμα, με ψεύτικα σταφύλια σε δύο βάζα, είχε παρόμοια θετικά αποτελέσματα.
Ωστόσο, δεν είναι όλοι οι επιστήμονες πεπεισμένοι ότι ο Kanzi παίζει όπως οι άνθρωποι. Υπάρχει διαφορά μεταξύ του να φαντάζεσαι χυμό που χύνεται σε ένα φλιτζάνι και του να διατηρείς την προσποίηση ότι είναι αληθινός, δήλωσε ο συγκριτικός ψυχολόγος του Duke University, Michael Tomasello.
«Για να πειστώ γι’ αυτό, θα έπρεπε να δω τον Kanzi να προσποιείται ότι ρίχνει νερό σε ένα δοχείο», έγραψε σε ένα email ο Tomasello, ο οποίος δεν είχε ρόλο στη μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε την Πέμπτη (05/02) στο περιοδικό Science.
Ο Kanzi μεγάλωσε ανάμεσα σε ανθρώπους, επομένως είναι δύσκολο να πει κάποιος αν οι ικανότητές του επεκτείνονται σε όλους τους πιθήκους ή οφείλονται στην ειδική ανατροφή του. Πέθανε πέρυσι σε ηλικία 44 ετών.
Πολλά μεγάλα είδη πιθήκων στην άγρια φύση είναι κρίσιμα απειλούμενα και θα χρειαστεί περισσότερη έρευνα για να κατανοήσουμε τι είναι ικανό να κάνει το μυαλό τους.
«Ο Kanzi άνοιξε αυτό το μονοπάτι για πολλές μελλοντικές μελέτες», είπε η Amalia Bastos.
Πηγή: Associated Press
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
