Αρχείο της ΕΡΤ: Ξεχωριστά αφιερώματα με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό – Από Καθαρά Δευτέρα 23 Φεβρουαρίου έως Κυριακή 1η Μαρτίου

Με ξεχωριστά αφιερώματα, εκπομπές και ντοκιμαντέρ με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό αποχαιρετά τον Φεβρουάριο το Αρχείο της ΕΡΤ, από την Καθαρά Δευτέρα 23 Φεβρουαρίου έως την Κυριακή 1^η Μαρτίου 2026.

Ειδικότερα, για τα 60 χρόνια από την επίσημη έναρξη λειτουργίας της ελληνικής τηλεόρασης, στις 23  Φεβρουαρίου 1966, ψηφιοποίησε και παρουσιάζει αφιερωματική εκπομπή, μέσα από την οποία ξετυλίγεται η ιστορία γέννησής της και σκιαγραφείται το πορτρέτο των πρωτεργατών της. Ακόμη, με αφορμή την επίσημη εκπομπή της Τηλεόρασης Ενόπλων Δυνάμεων (ΤΕΔ), στις 27 Φεβρουαρίου 1966, μέσα από μια ενδιαφέρουσα ιστορική αναδρομή, παρακολουθούμε σημαντικές μαρτυρίες ανθρώπων που συμμετείχαν στην ίδρυσή της.

Πώς γιόρταζαν οι Αθηναίοι την Καθαρά Δευτέρα του 1977 καταγράφει η κάμερα των «Ελληνικών Επικαίρων», ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα αφιερώματα στον εικαστικό Νίκο Χατζηκυριάκο-Γκίκα, στην ιατρό και πολιτικό Αμαλία Φλέμινγκ, στον ποιητή-φιλόσοφο Γιώργο Σαραντάρη, στην πεζογράφο Άλκη Ζέη, στον διεθνούς φήμης μαέστρο Μιλτιάδη Καρύδη, στον ηθοποιό Ηλία Λογοθέτη, στη ραδιοφωνική παραγωγόΡηνιώ Παπανικόλα, στον ερμηνευτή Μανώλη Λιδάκη, καθώς και στην πρεμιέρα της σειράς «Η γειτονιά μας» (24 Φεβρουαρίου 1972).

Τέλος, με αφορμή τη συμπλήρωση 40 ετών από τη δολοφονία του πρωθυπουργού της Σουηδίας Ούλοφ Πάλμε, στις 28 Φεβρουαρίου 1986, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει ένα μοναδικό ντοκουμέντο: Μια συνέντευξή του στον Γιώργο Πετρίτση για την εκπομπή «Ηγέτες», η  οποία δόθηκε μόλις δύο ημέρες πριν από τη δολοφονία του στη Στοκχόλμη και πιθανότατα αποτελεί την τελευταία που έδωσε ο Σουηδός πρωθυπουργός.

Τα αφιερώματα αναρτώνται στον ιστότοπο της ΕΡΤ καθώς και στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook.

23  Φεβρουαρίου 1966:
Επίσημη έναρξη λειτουργίας της ελληνικής τηλεόρασης
«Η γλώσσα της Τέχνης» –
«Τηλεόραση 20 χρόνια στην Ελλάδα»

Για τα 60 χρόνια από την επίσημη έναρξη της λειτουργίας της ελληνικής τηλεόρασης, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει την αφιερωματική εκπομπή του 1986, στο πλαίσιο της σειράς πολιτιστικών ντοκιμαντέρ «Η γλώσσα της Τέχνης», με τίτλο «Τηλεόραση 20 χρόνια στην Ελλάδα». Το ντοκιμαντέρ ξετυλίγει την ιστορία της γέννησης της ελληνικής τηλεόρασης και μας μυεί στον κύκλο εργασιών της τηλεοπτικής παραγωγής, με φόντο τον τεχνολογικό εξοπλισμό των μέσων της δεκαετίας του 1980.
Στην ομάδα των πρωτοπόρων που σφράγισαν με την παρουσία τους την εξέλιξη της ελληνικής τηλεόρασης ήταν ο Γιώργος Κάρτερ, ο οποίος μιλάει για τις πρώτες δοκιμές της τηλεόρασης του ΕΙΡ, τον Σεπτέμβριο του 1965 από το στούντιο του Ζαππείου, που είχαν καθαρά πειραματικό χαρακτήρα, μέχρι την επίσημη ημέρα λειτουργίας της ελληνικής τηλεόρασης, για το  πρόγραμμα, που ήταν σύντομο και ξεκίνησε να μεταδίδεται απογευματινή ώρα, με πρώτη εκφωνήτρια την Ελένη Κυπραίου, με το πρώτο οπτικό σήμα σχεδιασμένο από την Έλλη Σολομωνίδου και το πρώτο μουσικό σήμα ενορχηστρωμένο από τον Αντώνη Λάβδα πάνω σε σπάνιο μουσικό μοτίβο του Πίνδαρου. Με την πάροδο των ετών, η εμβέλεια του σταθμού από 15 χιλιόμετρα, θα αυξανόταν στο δεκαπλάσιο, ενώ εκείνη την εποχή της πρώτης μετάδοσης 15.000 συσκευές υπήρχαν στην Αττική.  Γίνεται, επίσης, αναφορά στο ανθρώπινο δυναμικό των πρώτων μηνών λειτουργίας της ελληνικής τηλεόρασης. Στα πλάνα εμφανίζεται ο σκηνοθέτης Γιώργος Δάμπασης. Σενάριο-σκηνοθεσία: Λευτέρης Χαρωνίτης

23 Φεβρουαρίου 2026: Καθαρά Δευτέρα
Κινηματογραφικά Επίκαιρα

Μέσα από την κάμερα των «Ελληνικών Επικαίρων» παρακολουθούμε στιγμιότυπα από την Καθαρά Δευτέρα του 1977, που γιορτάστηκε την 21η Φεβρουαρίου εκείνης της χρονιάς. Αθηναίοι και Αθηναίες κάθε ηλικίας προσέρχονται στο λόφο του Φιλοπάππου, προκειμένου να γιορτάσουν την Καθαρά Δευτέρα και να πετάξουν τον παραδοσιακό χαρταετό. Τον λόφο του Φιλοπάππου επισκέπτεται και ο πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής, συνοδευόμενος από τον υφυπουργό Προεδρίας της Κυβερνήσεως, Παναγιώτη Λαμπρία. Παράλληλα, βλέπουμε τους δρόμους της πρωτεύουσας, που είναι άδειοι από αυτοκίνητα.

Παραγωγή: Γενική Γραμματεία Τύπου και Πληροφοριών.

Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook.

24 Φεβρουαρίου 1972: Πρεμιέρα του σίριαλ «Η γειτονιά μας»
«Η μηχανή του χρόνου»

Με αφορμή τη συμπλήρωση 60 χρόνων δημόσιας τηλεόρασης, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει το αφιέρωμα της εκπομπής «Η μηχανή του χρόνου» με τη Σεμίνα Διγενή, στην αγαπημένη σειρά «Η γειτονιά μας», που έκανε την τηλεοπτική της πρεμιέρα στις 24 Φεβρουαρίου 1972 και ολοκληρώθηκε έπειτα από 550 επεισόδια, στις 20 Οκτωβρίου 1977!

Η Σεμίνα Διγενή υποδέχεται στο στούντιο της εκπομπής τον σκηνοθέτη της σειράς Μεγακλή Βιντιάδη, τους ηθοποιούς Γιάννη Βογιατζή, Σάσα Καστούρα, Δήμητρα Ζέζα, Κώστα Καφάση, Μαίρη Χαλκιά, Σούλη Σαμπάχ και Νέλλη Γκίνη, καθώς και τον κάμεραμαν Κώστα Φατούρο. Οι συντελεστές μιλούν για τα γυρίσματα της σειράς και τις αναμνήσεις τους από την εποχή που σημείωνε υψηλά νούμερα τηλεθέασης, ενώ προβάλλονται σωζόμενα αποσπάσματα από τη σειρά.

Επιμέλεια-παρουσίαση: Σεμίνα Διγενή
Σκηνοθεσία: Μάνος Καμπίτης
Παραγωγή: 2001

24 Φεβρουαρίου: 
Αφιέρωμα στη ραδιοφωνική παραγωγό Ρηνιώ Παπανικόλα
«Έργα και ημέρες της ελληνικής μουσικής»

Για τα 25 χρόνια από τον θάνατο της Ρηνιώς Παπανικόλα, στις 24 Φεβρουαρίου 2001, προτείνεται απόσπασμα από την τηλεοπτική σειρά μουσικών εκπομπών «Έργα και ημέρες της ελληνικής μουσικής», που επιμελήθηκε και παρουσίασε η ίδια την περίοδο 1987-1988. Στόχος της σειράς ήταν να σχηματίσει την εικόνα του ελληνικού τραγουδιού, ψάχνοντας στο παρόν και στο παρελθόν, ενημερώνοντας τους θεατές για τη νέα δισκογραφία και προβάλλοντας έργα που άφησαν τη σφραγίδα τους στον χώρο της ελληνικής μουσικής.

Στο απόσπασμα της εκπομπής, η Ρηνιώ Παπανικόλα υποδέχεται στο στούντιο την Αρλέτα, η οποία ερμηνεύει το τραγούδι «Όλα μπερδεύονται γλυκά» σε μουσική Ελένης Καραΐνδρου και στίχους Μελίνας Τανάγρη.

Σκηνοθεσία: Δημήτρης Σοφιανόπουλος

Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook.

25 Φεβρουαρίου:
Αφιέρωμα στον ποιητή και φιλόσοφο Γιώργο Σαραντάρη
«Εποχές και συγγραφείς»

Η προσφορά του Γιώργου Σαραντάρη  υπήρξε ανεκτίμητη στις φιλοσοφικές αναζητήσεις του υπαρξισμού στον χώρο της ελληνικής πνευματικής ζωής και στην ελληνική ποίηση κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου. Ο ξαφνικός χαμός του σε ηλικία τριάντα τριών ετών, στις 25 Φεβρουαρίου 1941, διέκοψε απότομα την πνευματική του πορεία. Η συμβολή του αναγνωρίστηκε από τον Οδυσσέα Ελύτη, ο οποίος επηρεάστηκε από συμβολικές εικόνες που κυριαρχούν στο έργο του. Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει το ντοκιμαντέρ του Τάσου Ψαρρά «Εποχές και συγγραφείς», παραγωγής 2010, που παρακολουθεί τη ζωή και το έργο του, τη σκέψη του μέσα από τα γραπτά του, καθώς και τις φιλικές σχέσεις με πολλούς διανοούμενους της εποχής. Με αναφορές στο προσωπικό του αρχείο, που βρίσκεται στη Βικελαία Βιβλιοθήκη του Ηρακλείου Κρήτης, και τη μελέτη του Γιώργου Γ. Μαρινάκη, πρώτου βιογράφου του και σχολιαστή του έργου του, το ντοκιμαντέρ παρουσιάζει τη διαδρομή του λογοτέχνη.

Έρευνα-σενάριο-σκηνοθεσία: Τάσος Ψαρράς

26 Φεβρουαρίου 1906:
Γέννηση του ζωγράφου Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα
«Συνάντηση με τους δημιουργούς»

Συμπληρώνονται 120 χρόνια από τη γέννηση του σπουδαίου Έλληνα εικαστικού Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα. Ο τηλεοπτικός φακός μπαίνει στο εργαστήριο του καλλιτέχνη και παράλληλα τρεις συνομιλητές, που ο ίδιος ο καλλιτέχνης έχει επιλέξει για την εκπομπή, συζητούν μαζί του για τη δουλειά του. Ο Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας συζητάει με τον μεταφραστή και φιλόλογο Κίμωνα Φράιερ για τις εικονογραφήσεις που έχει κάνει, τον σκηνοθέτη Σωκράτη Καραντινό για τη σκηνογραφική του δουλειά του στο θέατρο και τον αρχιτέκτονα Αλέκο Βογιατζή, μαθητή του Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα στο Πολυτεχνείο. Η κάμερα ταξιδεύει στην Ύδρα, το νησί που τόσο επηρέασε το καλλιτεχνικό έργο του, και στο ερειπωμένο αρχοντικό σπίτι της μητέρας του, ενώ καθ’ όλη τη διάρκεια της εκπομπής ο φακός της εκπομπής καταγράφει χαρακτηριστικά ζωγραφικά έργα του καλλιτέχνη. Σκηνοθεσία: Γιώργος Εμιρζάς

Παραγωγή 1975

26 Φεβρουαρίου 1986:
Θάνατος της ιατρού και πολιτικού Αμαλίας Φλέμινγκ

Με αφορμή τη συμπλήρωση 40 χρόνων από τον θάνατο της Αμαλίας Φλέμινγκ, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον αφιέρωμα για την προσωπικότητά της, που μεταδόθηκε από την ΕΡΤ ένα χρόνο μετά τον θάνατό της (26.02.1987). Προσωπικότητες από την Ελλάδα και το εξωτερικό μιλούν για τους αγώνες της Αμαλίας Φλέμινγκ κατά τη διάρκεια της Κατοχής, για την αντιδικτατορική της δράση, τους κοινωνικούς αγώνες, την πολιτική της δραστηριότητα.

Μιλούν στην εκπομπή: ο συγγραφέας και ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Σπύρος Πλασκοβίτης, ο πρωθυπουργός Ανδρέας Παπανδρέου, ο ευρωβουλευτής του ΚΚΕ Κώστας Φιλίνης, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Γιάννης Χαραλαμπόπουλος, ο Πέτρος Βλάσσης, μάρτυρας κατηγορίας κατά της Δικτατορίας στο Συμβούλιο της Ευρώπης, ο δικηγόρος Κώστας Ανδρουτσόπουλος, ο δικηγόρος Γεώργιος Μαγκάκης, ο ευρωβουλευτής της Ν.Δ. Παναγιώτης Λαμπρίας, ο πρέσβης Β, μόνιμος αντιπρόσωπος της Κύπρου στο Συμβούλιο της Ευρώπης Ανδρέας Πούγιουρος, ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Σέφης Αναστασάκος, ο πρέσβης της Ελλάδας στο Παρίσι Χρήστος Ροκόφυλλος και ο γενικός γραμματέας του Συμβουλίου της Ευρώπης Marcellino Oreja. Επίσης, η Κίττυ Αρσένη, μάρτυρας κατηγορίας κατά της Δικτατορίας στο Συμβούλιο της Ευρώπης, συνομιλεί τηλεφωνικά με τον Jans Evensen, μέλος του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, ο οποίος αναφέρεται στον σημαντικό αγώνα της Αμαλίας Φλέμινγκ για την ελευθερία στην Ελλάδα. Παρουσιάζεται, επίσης, πλούσιο φωτογραφικό υλικό και προβάλλονται αποσπάσματα από τις εκπομπές «Μονόλογοι», του Νίκου Παπαθανασίου (1975) και «Μονόγραμμα» του Γιώργου Σγουράκη (1985), στις οποίες αφηγείται η ίδια σημαντικές στιγμές της ζωής της, αλλά και απόσπασμα από μια συνέντευξή της στο BBC, το 1973, στην οποία μιλάει για τα βασανιστήρια κατά τη διάρκεια της χούντας.

Σκηνοθεσία: Μαίρη Κουτσούρη

26 Φεβρουαρίου:
Αφιέρωμα στον ερμηνευτή Μανώλη Λιδάκη
Συναυλία «SummERTime»

Απόσπασμα από τη συναυλία που πραγματοποιήθηκε στον Κήπο του Ραδιομεγάρου της ΕΡΤ το 2017, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων «SummERTime». Ο Μανώλης Λιδάκης, ο οποίος «έφυγε» από τη ζωή στις 26 Φεβρουαρίου 2025, έκλεισε τη συναυλία, ερμηνεύοντας με μοναδικό τρόπο το τραγούδι του Μάνου Χατζιδάκι «Ηθοποιός».

Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook.

27 Φεβρουαρίου 2020: Θάνατος της πεζογράφου Άλκης Ζέη
«Αυτοπροσωπογραφίες»

Για την επέτειο θανάτου της συγγραφέα και πεζογράφου Άλκης Ζέη, το Αρχείο ΕΡΤ ψηφιοποίησε και προτείνει την εκπομπή «Αυτοπροσωπογραφίες», παραγωγής 1989, με οικοδεσπότη τον Στέφανο Ληναίο. Η Άλκη Ζέη, απαντάει σε ερωτήσεις ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή, ο οποίος στη συνέχεια με αυτές τις απαντήσεις δημιουργεί ένα προφίλ της προσωπικότητάς της. Κατά τη διάρκεια της εκπομπής άνθρωποι των τεχνών και των γραμμάτων μιλούν για την Άλκη Ζέη, όπως οι Μάριος Πλωρίτης, Ζωρζ Σαρή, Διδώ Σωτηρίου. Σκηνοθεσία: Σούλης Γεωργιάδης

Παρουσιαστής : Στέφανος Ληναίος

27 Φεβρουαρίου 1966: Επίσημη έναρξη εκπομπής Τηλεόρασης Ενόπλων Δυνάμεων (ΤΕΔ)
«30 χρόνια τηλεόραση, τότε και τώρα» 

Τον Φεβρουάριο του 1966, πέντε ημέρες μετά την  επίσημη έναρξη εκπομπής της τηλεόρασης του Εθνικού Ιδρύματος Ραδιοφωνίας (ΕΙΡ) στο Κανάλι 5, αρχίζει και η εκπομπή της Τηλεόρασης των Ενόπλων Δυνάμεων (ΤΕΔ), μετέπειτα ΥΕΝΕΔ, στο Κανάλι 10.

Ο σταθμός τηλεόρασης της ΓΥΣ άρχισε να εκπέμπει στις 27 Φεβρουαρίου 1966.

Τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του εξέπεμπε από το μικρό στούντιο στο κτήριο της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού στο Πεδίον του Άρεως και από τον Ιούνιο του 1966 μέχρι το 1968 από τα Τουρκοβούνια, όπου μεταφέρθηκαν το στούντιο και ο πομπός, καλύπτοντας ολόκληρο το λεκανοπέδιο της Αθήνας. Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει μέσα από την εκπομπή «30 χρόνια τηλεόραση, τότε και τώρα» του 1996, μια ιστορική αναδρομή στην τριαντάχρονη πορεία της ελληνικής τηλεόρασης, με σημαντικές μαρτυρίες ανθρώπων που συμμετείχαν στην ίδρυση και στη λειτουργία της, καθώς και μέσα από πλούσιο αρχειακό οπτικοακουστικό υλικό.

Για το Κανάλι των Ενόπλων Δυνάμεων και το πρόγραμμα τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του μιλάει ο τότε λοχαγός της ΓΥΣ, Κώστας Κουτρουβέλης.

Σκηνοθέτης: Θάνος Χρυσοβέργης
Δημοσιογραφική επιμέλεια: Κώστας Χριστοφιλόπουλος

Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook.

28 Φεβρουαρίου: Αφιέρωμα στον ηθοποιό Ηλία Λογοθέτη
«Τα παλιόπαιδα τ’ ατίθασα» – «Ο κύριος υφηγητής»

Στο συγκεκριμένο επεισόδιο, παραγωγής 1980, αφιερωμένο στον σπουδαίο ηθοποιό Ηλία Λογοθέτη, ο οποίος έφυγε από τη ζωή στις 28 Φεβρουαρίου 2024, παρακολουθούμε την ιστορία μας να εκτυλίσσεται σε μια μικρή επαρχιακή πόλη του Δήμου Αμφίκλειας-Ελάτειας, του Νομού Φθιώτιδας, όπου φτάνει ο κύριος υφηγητής (Ηλίας Λογοθέτης), γεωπόνος, σπουδαγμένος στο Λέβεν του Βελγίου. Αμέσως γίνεται στόχος όλων των ελεύθερων κοριτσιών της περιοχής, που ευελπιστούν να τον παντρευτούν. Η κυρία Σήφη (Άννα Κυριακού), μητέρα της Βούλας, καταφέρνει να τον προσεγγίσει και να τον καλέσει για φαγητό. Η γνωριμία αυτή θα εξελιχθεί σε αρραβώνες μεταξύ της Βούλας και του υφηγητή…

Πρωταγωνιστούν: Άννα Κυριακού, Ηλίας Λογοθέτης, Λουίζα Μητσάκου, Ειρήνη Ελισαίου, κ.ά. Σκηνοθεσία: Χριστόπουλος Παναγιώτης

28 Φεβρουαρίου 1986: 
Δολοφονία του Σουηδού πρωθυπουργού Ούλοφ Πάλμε
«Ηγέτες» 

Για την επέτειο 40 ετών από τη δολοφονία του πρωθυπουργού της Σουηδίας Ούλοφ Πάλμε, στις 28 Φεβρουαρίου 1986, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει ένα μοναδικό ντοκουμέντο: Μια συνέντευξη του Ούλοφ Πάλμε στον Γιώργο Πετρίτση για την εκπομπή «Ηγέτες», η  οποία δόθηκε μόλις δύο ημέρες πριν από τη δολοφονία του στη Στοκχόλμη και πιθανότατα αποτελεί την τελευταία που έδωσε ο Σουηδός Πρωθυπουργός. Ο Γιώργος Πετρίτσης μιλάει με τον Ούλοφ Πάλμε και λίγες ημέρες πριν από τη συνέντευξη, το ελληνικό συνεργείο τον ακολουθεί σε μια περιοδεία του σε πόλεις και χωριά της Σουηδίας, όπου συνομιλεί με τους πολίτες και εργαζόμενους και συζητάει το οικονομικό πρόγραμμα της κυβέρνησης.

Σενάριο-σκηνοθεσία: Γιώργος Πετρίτσης
Σεναριογράφος: Γιάννης Τζανετάκος
Έρευνα: Γιώργος Κατσούλης

1η Μαρτίου 1998: 
Θάνατος του διεθνούς φήμης μαέστρου Μιλτιάδη Καρύδη
«Παρασκήνιο»

Ο φακός της εκπομπής «Παρασκήνιο», παραγωγής 1979, καταγράφει τον σπουδαίο Ελληνογερμανό μαέστρο Μιλτιάδη Καρύδη στο Ηρώδειο, κατά τη διάρκεια των προβών και των εμφανίσεών του με την Ορχήστρα της Δανικής Ραδιοφωνίας σε έργα του Σκαλκώτα. Ο Καρύδης μιλάει για τη ζωή του, τις σπουδές του και το καλλιτεχνικό του έργο. Αναφέρεται στη δουλειά του μαέστρου, στην εμπειρία του από τη διεύθυνση έργων του Σκαλκώτα και εξηγεί τις επίμονες πρόβες που απαιτεί το συγκεκριμένο έργο. Παρεμβάλλονται πλάνα από τη συναυλία του έργου του Νίκου Σκαλκώτα «Συμφωνία σ’ ένα μέρος-Η επιστροφή του Οδυσσέα».

Σκηνοθεσία Μάνος Ευστρατιάδης
Ρεπορτάζ: Σπύρος Βέργος