Αποκλειστικό: Ο Olivier Laxe στο δρόμο για τα Όσκαρ με το Sirat

Ο Olivier Laxe είναι Ισπανός σκηνοθέτης με έντονη παρουσία στο ευρωπαϊκό arthouse σινεμά, γνωστός για το υπαρξιακό και πνευματικό βάθος των ταινιών του. Το έργο του συχνά ισορροπεί ανάμεσα στον ρεαλισμό και την αφαίρεση, εξερευνώντας την ανθρώπινη πίστη, την απώλεια και την ανάγκη για νόημα. Με το Sirat, επιστρέφει σε μια κινηματογραφική εμπειρία που λειτουργεί περισσότερο ως εσωτερικό ταξίδι παρά ως συμβατική αφήγηση.

Ερώτηση:
Το Sirat ασχολείται έντονα με το πένθος, την απώλεια και τα εσωτερικά ταξίδια. Είναι μια ταινία που μιλά τόσο για την ελπίδα όσο και για μια προειδοποίηση σχετικά με την εποχή μας. Πόσο σε ενδιέφερε να ισορροπήσει ανάμεσα σε αυτά τα δύο;

Olivier Laxe:
Πιστεύω ότι ως καλλιτέχνες έχουμε την ευθύνη να δίνουμε καλά νέα, αλλά φυσικά οφείλουμε να είμαστε και ρεαλιστές. Μιλώντας προσωπικά, είμαι ένας άνθρωπος που έχει πολλή ελπίδα για την ανθρωπότητα. Και αυτή τη στιγμή ζούμε μια πολύ ιδιαίτερη και ταυτόχρονα διεγερτική περίοδο. Αλλάζουμε εποχή, και αυτό είναι σκληρό. Είναι δύσκολο. Είναι επώδυνο. Όμως έτσι είναι. Είμαι πεπεισμένος ότι αυτή η αλλαγή είναι για καλό. Και νομίζω ότι αυτό υπάρχει και μέσα στην ταινία.

Χαίρομαι που εσείς βλέπετε την ελπίδα. Οι χαρακτήρες μου υποφέρουν σε αυτή την ταινία, αλλά πεθαίνουν με αξιοπρέπεια. Κινηματογραφούνται με αξιοπρέπεια και αγάπη. Και, τουλάχιστον, κάνουν κάτι για να προστατεύσουν όσα πιστεύουν πως είναι τα πιο σημαντικά στη ζωή τους, όπως η οικογένεια, για παράδειγμα. Το να κάνεις κάτι, το να δρας, γεννά από μόνο του μια μορφή ελπίδας. Το να αγωνίζεσαι για να είσαι συνεπής με τον εαυτό σου.

Ερώτηση:
Δεν αναφέρεις ποτέ ξεκάθαρα τον χρόνο και την εποχή στην οποία τοποθετείται η ταινία, και αυτό μοιάζει απολύτως συνειδητό.

Olivier Laxe:
Δεν συμφωνώ απόλυτα, γιατί σε μια σκηνή βλέπουμε ένα κινητό τηλέφωνο. Παρ’ όλα αυτά, θα μπορούσε να είναι σήμερα ή σε 25 χρόνια από τώρα. Μου αρέσει η αφαίρεση σε κάποιο βαθμό. Όταν κάναμε την ταινία, φοβόμασταν πολύ μήπως γεράσει γρήγορα. Θέλαμε να μιλήσουμε για τον άνθρωπο του σήμερα: τους φόβους, τα όνειρα και τον πόνο του.

Θα ήθελα σε 20 ή 30 χρόνια κάποιος να βλέπει την ταινία και να λέει: «Αυτή η ταινία μας εκπροσωπούσε. Μιλούσε για εμάς. Για το πώς παλεύαμε και πώς ελπίζαμε». Μου αρέσει αυτή η αίσθηση αποξένωσης μέσα στον χρόνο. Το να μην ξέρεις πού βρίσκεσαι, πότε βρίσκεσαι, αν αυτό που βλέπεις είναι όνειρο. Πιστεύω ότι αυτή η αποξένωση είναι πολύ σημαντική στην τέχνη.

Ερώτηση:
Βλέποντας την ταινία, αναρωτήθηκα πώς μπορεί να γράφτηκε το σενάριο, αφού η μουσική είναι ο πυρήνας της. Πώς περιγράφεις τη μουσική μέσα από λέξεις;

Olivier Laxe:
Νιώθω ότι η ταινία συνομιλεί με την αρχαία Ελλάδα. Χωρίς να τη ρομαντικοποιώ ή να την εξιδανικεύω, το Sirat καλεί τον θεατή σε κάθαρση, όπως συνέβαινε στο αρχαίο ελληνικό θέατρο. Οι άνθρωποι δεν πήγαιναν εκεί μόνο για να διασκεδάσουν. Πήγαιναν για να καθαρθούν, να δουλέψουν εσωτερικά, να κοιτάξουν μέσα τους.

Ελπίζω το ελληνικό κοινό να νιώσει οικειότητα με αυτή τη χειρονομία. Ο τρόπος που γράφω σενάρια δεν είναι κλασικός ή κανονικός. Γράφω με βάση την ατμόσφαιρα, και η μουσική είναι ατμόσφαιρα. Από την αρχή, η γραφή μου είναι μουσική. Πάντα περιλαμβάνω μουσικές αναφορές, όταν διαβάζεις το σενάριο, ακούς μουσική. Η μουσική είχε γραφτεί πριν ολοκληρωθεί το σενάριο. Ήταν σημείο αναφοράς. Είχα ένα αρχείο Excel με μία μουσική αναφορά για κάθε σκηνή.

Ο Olivier Laxe μιλά για το Sirat όχι ως μια ταινία απαντήσεων, αλλά ως μια εμπειρία κάθαρσης, όπου η ελπίδα γεννιέται μέσα από τον πόνο και τη συνέπεια απέναντι στις αξίες μας. Η αφαίρεση, η μουσική και η απουσία συγκεκριμένου χρόνου λειτουργούν ως εργαλεία για να μετατραπεί η ταινία σε καθρέφτη του σύγχρονου ανθρώπου, τώρα και στο μέλλον.

Η διανομή της ταινίας στην Ελλάδα ξεκίνησε στις 29 Ιανουαρίου από τη Feelgood Ent.

*(Η συνέντευξη έχει υποστεί επεξεργασία για την καλύτερη κατανόηση)