Απλές συμβουλές για να μη «τσιμπάτε» στα fake του ΑΙ

Η Τεχνητή Νοημοσύνη δημιουργεί πλεον Μουσική εικόνες, βίντεο, φωνές και κείμενα που μοιάζουν αληθινά. Αυτό δεν σημαίνει ότι όλα όσα βλέπουμε στο διαδίκτυο είναι ψεύτικα. Σημαίνει όμως ότι το μάτι και το αυτί μας δεν αρκούν πια. Πρέπει να ελέγχουμε.

Το PrAΙm σας δίνει απλές συμβουλές για το ΠΩΣ να εντοπίσετε αν κάτι είναι φτιαγμένο από ανθρωπο, η μηχανή. Η αμφιβολία δεν είναι καχυποψία. Είναι η νέα μορφή παιδείας. Αν ως πολιτες μαθουμε να κάνουμε απλούς ελέγχους πριν πιστέψουμε κάτι, η τεχνολογία παύει να είναι απειλή και γίνεται απλώς ένα χρήσιμο εργαλείο.

Δέκα πρακτικές συμβουλές για να μην τσιμπάτε εύκολα

– Προσέξτε τις λεπτομέρειες
Στις εικόνες και στα βίντεο, η ΑΙ συχνά κάνει μικρά λάθη. Παράξενα δάχτυλα, περίεργα δόντια, σκουλαρίκια που αλλάζουν σχήμα, γράμματα που δεν βγάζουν νόημα σε πινακίδες ή ρούχα. Αυτά είναι συχνά σημάδια συνθετικού υλικού.

– Δείτε αν το πρόσωπο κινείται φυσικά
Στα deepfake βίντεο, τα μάτια μπορεί να μη βλεφαρίζουν κανονικά ή το στόμα να μη συγχρονίζεται τέλεια με τη φωνή. Οι εκφράσεις συχνά μοιάζουν λίγο “άδειες”, σαν μάσκα.

– Ακούστε τη φωνή προσεκτικά
Οι τεχνητές φωνές έχουν συχνά τέλειο ρυθμό αλλά λίγη φυσική αδεξιότητα. Μπορεί να λείπουν οι μικρές παύσεις, τα λάθη, το συναίσθημα. Αν ακούγεται υπερβολικά καθαρή, ίσως δεν είναι ανθρώπινη.

– Ελέγξτε την πηγή
Αν ένα σοκαριστικό βίντεο ή μια δήλωση δεν εμφανίζεται σε κανένα σοβαρό μέσο, αλλά μόνο σε social media, υπάρχει πρόβλημα. Η απουσία αξιόπιστης πηγής είναι κόκκινη σημαία.

– Προσέξτε το ύφος του κειμένου
Κείμενα από ΑΙ συχνά είναι πολύ ομαλά, χωρίς προσωπικό τόνο, χωρίς μικρές ατέλειες. Μοιάζουν σωστά αλλά γενικά. Πολύ ωραία διατυπωμένα, αλλά χωρίς συγκεκριμένες πληροφορίες.

– Αναζητήστε υπερβολή
Η ΑΙ χρησιμοποιείται συχνά για περιεχόμενο που προκαλεί σοκ ή θυμό. Αν κάτι σας φαίνεται υπερβολικά ακραίο για να είναι αληθινό, ίσως δεν είναι. Τα ψεύτικα δουλεύουν καλύτερα όταν πατάνε στο συναίσθημα.

– Κάντε αναζήτηση εικόνας
Μπορείτε να βάλετε μια εικόνα σε μηχανή αναζήτησης και να δείτε αν έχει εμφανιστεί αλλού. Αν δεν υπάρχει πουθενά πριν από μία ανάρτηση, είναι ύποπτο. Αν υπάρχει με άλλη περιγραφή, ακόμα πιο ύποπτο.

– Δείτε αν υπάρχουν τεχνικά στοιχεία
Πολλά γνήσια βίντεο έχουν ημερομηνία, τόπο, αρχικό λογαριασμό. Τα συνθετικά συχνά εμφανίζονται χωρίς σαφές πλαίσιο. Ένα αρχείο χωρίς ιστορία είναι πιο εύκολο να είναι ψεύτικο.

– Μην εμπιστεύεστε το “μοιάζει αληθινό”
Το “φαίνεται αληθινό” δεν είναι πια επιχείρημα. Η τεχνητή εικόνα έχει σχεδιαστεί ακριβώς για να φαίνεται πειστική. Χρειάζεται έλεγχος, όχι ένστικτο.

– Να θυμάστε ότι το ψεύτικο δεν σημαίνει πάντα κακό
Η ΑΙ χρησιμοποιείται και για ψυχαγωγία, τέχνη και σάτιρα. Το πρόβλημα δεν είναι ότι υπάρχει, αλλά ότι μπορεί να παρουσιαστεί ως πραγματικότητα χωρίς σήμανση.

– Η πιο σημαντική συμβουλή
Μην μοιράζεστε κάτι αν δεν είστε σίγουροι
Το μεγαλύτερο όπλο των ψεύτικων εικόνων και βίντεο δεν είναι η τεχνολογία. Είναι η βιασύνη μας. Αν κάτι σας εξοργίζει ή σας εντυπωσιάζει πολύ, σταματήστε για λίγα δευτερόλεπτα πριν το στείλετε παρακάτω. Αυτό και μόνο μειώνει δραστικά τη διάδοση ψεύτικου περιεχομένου.

prime@ert.gr