Κλιμακώνεται η ένταση μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων για το μέλλον της Υεμένης

Η ένταση μεταξύ των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (ΗΑΕ) και της Σαουδικής Αραβίας σχετικά με το μέλλον της Υεμένης και την επικείμενη πιθανότητα ανακήρυξης ενός ανεξάρτητου κράτους στα νότια της χώρας κλιμακώνεται συνεχώς, με το Ριάντ να κατηγορεί ουσιαστικά τα ΗΑΕ ότι απειλούν τη μελλοντική του ασφάλεια.

Η αντιπαράθεση δυνητικά θα μπορούσε να προκαλέσει ακόμη και εμφύλιο πόλεμο στο νότιο τμήμα της Υεμένης και να επεκταθεί και σε άλλες διαμάχες, όπως στο Σουδάν και στο Κέρας της Αφρικής , όπου οι δύο χώρες συχνά υποστηρίζουν αντίπαλες πλευρές. Στο νότιο άκρο της Αραβικής Χερσονήσου τα δύο εξαιρετικά πλούσια κράτη του Κόλπου ανταγωνίζονται για πολιτική επιρροή, έλεγχο των ναυτιλιακών οδών και εμπορική πρόσβαση.

Τα ΗΑΕ εμπλέκονται στην Υεμένη εδώ και χρόνια λόγω της υποστήριξής τους στο αυτονομιστικό Νότιο Μεταβατικό Συμβούλιο (STC).

Πολλοί δυτικοί παρατηρητές πίστευαν ότι τα ΗΑΕ θα υποχωρούσαν και θα επηρέαζαν το STC να καθυστερήσει ή να εγκαταλείψει το σχέδιό του για την ανακήρυξη ανεξαρτησίας και αντ’ αυτού θα συμβιβάζονταν με διαπραγματεύσεις για μεγαλύτερη αυτονομία ή περισσότερες έδρες στο κυβερνητικό σώμα συνασπισμού της Υεμένης, το Προεδρικό Συμβούλιο Ηγεσίας (PLC).

Η Σαουδική Αραβία έβλεπε πάντα την Υεμένη ως σφαίρα επιρροής της, προσπαθώντας αρχικά να νικήσει τους υποστηριζόμενους από το Ιράν αντάρτες Χούθι στο βορρά με μια εκστρατεία βομβαρδισμών που δέχτηκε πολλές επικρίσεις το 2015 και στη συνέχεια, υπό διεθνή πίεση, στράφηκε στη διπλωματία για να προσπαθήσει να συμφιλιώσει τους Χούθι με την αναγνωρισμένη από τον ΟΗΕ κυβέρνηση στο Άντεν.

Τα γεωπολιτικά συμφέροντα

Τα ΗΑΕ εξετάζουν σιωπηλά εμπορικές ευκαιρίες στην Υεμένη εδώ και χρόνια. Αξιοποιώντας τη λαϊκή επιθυμία να αποκατασταθεί η ανεξαρτησία που απολάμβανε ο Νότος πριν από την ενοποίηση με τον βορρά το 1990, τα ΗΑΕ επέλεξαν το STC ως όχημά τους, το οποίο αναγνωρίστηκε τελικά ως ρυθμιστικός παράγοντας το 2019, όταν του δόθηκαν έδρες στο PLC.

Αφού παρέμεινε για χρόνια στο περιθώριο των ειρηνευτικών προσπαθειών του ΟΗΕ, ο ηγέτης του STC, Αϊντάρους αλ Ζουνπαϊντί, κέρδισε σιγά σιγά τη δυτική αναγνώριση και του επετράπη να παραστεί σε σημαντικές επίσημες εκδηλώσεις, όπως η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Εντούτοις, τροφοδοτούμενο από μακροχρόνια πολιτιστικά και οικονομικά παράπονα από τον βορρά, το STC, δεν αρκέστηκε ποτέ σε ομοσπονδιακές λύσεις και ένιωθε ούτως ή άλλως ότι είχε παραγκωνιστεί στο PLC.

Αυτόν τον μήνα, το STC άδραξε την ευκαιρία, στέλνοντας τις δυνάμεις του στο Χαντραμάουτ, τη μεγαλύτερη περιφέρεια στο Νότο. Με μια ξαφνική εκστρατεία προς τα ανατολικά, το STC πήρε υπό τον έλεγχό του σχεδόν ολόκληρη την επικράτεια του πρώην κράτους της Νότιας Υεμένης, συμπεριλαμβανομένων των πιο παραγωγικών πετρελαιοπηγών του.

Μετά την κατάληψη του Χαντραμάουτ, ήταν σχετικά εύκολο να καταληφθεί η ανατολική περιφέρεια της αλ-Μάχρα. Μέχρι στιγμής, τα ΗΑΕ δεν έχουν λυγίσει. Μπορεί να αποχώρησαν οι λίγες εναπομείνασες δυνάμεις των ΗΑΕ από την Υεμένη, όμως η υποστήριξη του Αμπού Ντάμπι προς το STC παραμένει.

Ο Φαρέα αλ-Μουσλίμι, ερευνητής για την Υεμένη και τον ευρύτερο Κόλπο στη δεξαμενή σκέψης Chatham House, προειδοποιεί ότι το διακύβευμα είναι τεραστίων διαστάσεων: «Μετά από χρόνια έμμεσου ανταγωνισμού μέσω τοπικών αντιπροσώπων, η διαμάχη φαίνεται τώρα να κινείται προς μια πιο άμεση αντιπαράθεση, με τη Σαουδική Αραβία να κατηγορεί δημόσια τα ΗΑΕ για ενέργειες που απειλούν την εθνική της ασφάλεια κατά μήκος των νότιων συνόρων της».

«Η σύγκρουση αντανακλά θεμελιώδεις διαφωνίες μεταξύ του Ριάντ και του Αμπού Ντάμπι σχετικά με τη μελλοντική πολιτική δομή της Υεμένης και την ισορροπία επιρροής εντός αυτής» συμπληρώνει ο αλ-Μουσλίμι, επισημαίνοντας παράλληλα ότι «οι εντάσεις μεταξύ των δύο χωρών συσσωρεύονται εδώ και χρόνια. Αυτές οι ενέργειες υποδηλώνουν ότι η κατάσταση εισέρχεται σε μια ιδιαίτερα επικίνδυνη φάση».

Πηγή: The Guardian