Γιώργος Δέδες: Ο δεινός σκόρερ του Πανιωνίου και της ΑΕΚ μιλάει στο www.ertnews.gr

Στις εποχές που δεν υπήρχαν κινητά τηλέφωνα και συνδρομητικά κανάλια, οι ποδοσφαιρικοί ήρωες της Ελλάδας, ειδικά για τους πιτσιρικάδες, αποτυπώνονταν σε «χαρτάκια» και σε συλλογές που κολλούσαν τις φωτογραφίες τους. Ο Γιώργος Δέδες ήταν από τους κορυφαίους εκείνης της περιόδου, που για να σταθείς με αξιώσεις στα γήπεδα της εποχής, έπρεπε να έχεις ιδιαίτερη τεχνική κατάρτιση. Μας έκανε την τιμή να μας μιλήσει. Πρώτα όμως ας δώσουμε το ποδοσφαιρικό του βιογραφικό, όπως το επιμελήθηκε ο γιός του Αθανάσιος Δέδες, τον οποίο και ευχαριστούμε για την καθοριστική συμβολή του στο αφιέρωμα.

Ο Γιώργος Δέδες (Ναύπλιο, 25 Φεβρουαρίου 1943) Έλληνας παλαίμαχος διεθνής ποδοσφαιριστής (Μικρασιατικής καταγωγής), ο οποίος αγωνιζόταν ως επιθετικός. Κύρια χαρακτηριστικά του ήταν η ταχύτητα, η τεχνική του και το πολύ καλό σουτ. Συνολικά συμμετείχε σε 430 αγώνες πρωταθλήματος και πέτυχε 187 γκολ, 152 με τον Πανιώνιο και 35 με την ΑΕΚ.
Στην καριέρα του αναδείχθηκε δυο φορές πρώτος σκόρερ του πρωταθλήματος Α΄ Εθνικής, με τον Πανιώνιο το 1970-71 με 28 γκολ, το 1971 ήταν τρίτος σκόρερ στην Ευρώπη και βραβεύτηκε με το “χάλκινο παπούτσι” και με την Α.Ε.Κ. το 1975-76 με 15 γκολ.

Οι γονείς του ονομάζονταν Αθανάσιος και Νικολέτα και ο Γιώργος ήταν το Πέμπτο από τα Εξι παιδιά τους. Είναι ανιψιός του διεθνή τερματοφύλακα της ΑΕΚ Χρήστου Ρίμπα, ενώ ο μεγάλος του αδερφός Κώστας αγωνίστηκε στον Παναυπλιακό. Δεν κρύβει ότι από μικρός υποστήριζε τους «κιτρινόμαυρους» και ήταν φανατικός θαυμαστής του Κώστα Νεστορίδη.

Είχε μάλιστα κολλημένη πάνω στο πατίνι του μια φωτογραφία του θρυλικού «Νέστορα» που, σημειωτέων, ξεκίνησε και αυτός την καριέρα του από τον Πανιώνιο.

Το 1957 ήρθαν στην Αθήνα με τον αδελφό του και άρχισε να αγωνίζεται στον Φοίβο Ν. Κόσμου. Την περίοδο 1960-61 ο Φοίβος κατέκτησε το πρωτάθλημα Β1 κατηγορίας της ΕΠΣ Αθήνας και ο Δέδες ήταν από τους βασικότερους σκόρερ.

Ήταν ο Παναγιώτης Πάλλας που ανακάλυψε τον 17χρονο εξτρέμ στον Φοίβο, τον σημερινό Θρίαμβο Νέου Κόσμου, ομάδα από την οποία αποκτήθηκε και ο Θανάσης Σαραβάκος και τον πρότεινε στον τότε γενικό αρχηγό του Πανιώνιου, Θανάση Παπαθανασίου.

Ο Δέδες αποκτήθηκε έναντι ποσού χιλίων δραχμών, ενώ οι Νεοσμυρνιώτες παραχώρησαν στον Φοίβο και κάποιους παίκτες ως αντάλλαγμα.

Προπονητές του Πανιωνίου τότε ήταν ο Ιωάννης Σκορδίλης και ο Νίκος Ζαρκάδης, που ένα δίμηνο αργότερα του εμπιστεύθηκαν θέση στην ενδεκάδα σε έναν αγώνα εναντίον του Φωστήρα.

Με τον Πανιώνιο αγωνίστηκε 14 χρόνια, είναι πρώτος σκόρερ όλων των εποχών με 152 γκολ και το 1971 κατέκτησε το Βαλκανικό Κύπελλο. Το 1970-71 αναδείχθηκε πρώτος σκόρερ του πρωταθλήματος Α΄ Εθνικής με 28 γκολ και τρίτος σκόρερ στην Ευρώπη, πίσω από τον Σέρβο Σκόμπλαρ της Μαρσέιγ που σημείωσε 39 γκολ και πήρε το χρυσό παπούτσι και τον Κεϊτά της Σεντ Ετιέν με 33 γκολ που πήρε το ασημένιο (Χρονιά με τα περισσότερα γκόλ (72) των δύο πρώτων στο γαλλικό πρωτάθλημα όλων των εποχών).

Βραβεύτηκε με το “χάλκινο παπούτσι” αλλά δεν κατάφερε να παραστεί στην τελετή της απονομής στα γραφεία του «France Football» στο Παρίσι, καθώς την ίδια ημέρα αγωνιζόταν στο Στάδιο Καραϊσκάκη στον επαναληπτικό αγώνα του κυπέλλου UEFA του Πανιωνίου με την Ατλέτικο Μαδρίτης. Ο Πανιώνιος πέτυχε μια τεράστια ευρωπαϊκή νίκη αποκλείοντας την Ατλέτικο Μαδρίτης από το Κύπελλο UEFA, στην πρώτη φορά που ελληνική ομάδα απέκλεισε ισπανικό σύλλογο σε ευρωπαϊκή διοργάνωση, με νίκη 1-0 στην Αθήνα (μετά την ήττα 2-1 στη Μαδρίτη).
Το χάλκινο παπούτσι παρέλαβε η σύζυγός του Καίτη.

Δύο σπάνια ρεκόρ
Στις 28 Μαρτίου 1965 πέτυχε το πιο γρήγορο χατ τρικ στην ιστορία του πρωταθλήματος Α’ Εθνικής, ένα ρεκόρ που δεν έχει ακόμα καταρριφθεί και δεύτερο γρηγορότερο στον κόσμο:

-Τόμι Ρος – 90 δευτερόλεπτα (1μίση λεπτό) 28/11/1964 Ρος Κάουντι-Νέριν Κάουντι 8-1

-Γιώργος Δέδες – 120 δευτερόλεπτα (2 λεπτά) 28/3/1965 Πανιωνιος-Παναιγιάλειος 7-1

-Γκέρτ Μίλερ – 240 δευτερόλεπτα (4 λεπτά) 7/6/1975 Φορτούνα Ντίσελντορφ-Μπάγερν 6-5.

Όταν λέμε «γρήγορο», εννοούμε τη χρονική απόσταση μεταξύ του πρώτου και του τρίτου γκολ. Συγκεκριμένα, στον αγώνα Πανιώνιος – Παναιγιάλειος 7-1 πέτυχε τρία γκολ σε 120 δευτερόλεπτα: στο 88’, 89’ και 90’. Δεν υπάρχει βίντεο για να καταμετρηθεί το ρεκόρ αλλά ο δημοσιογράφος Γιάννης Διακογιάννης που κάλυψε ραδιοφωνικά τον αγώνα αναφέρει: “Και φτάσαμε στο τρομερό τελευταίο δίλεπτον του αγώνος.

Μέσα σε 120 δευτερόλεπτα το σκορ μετεβλήθη από 4-1 εις 7-1, ενώ πολλοί θεαταί είχον αφήσει το γήπεδον. 89΄: Σέντρα του Σαραβάκου από τα δεξιά, γύρισμα του Καζαντζίδη και άνετο σουτ του Δέδε από δύο μέτρα: 5-1. 89΄30”: Μπροστινή μπαλιά στον κενό χώρο του Ιντζόγλου, πήρε ο Δέδες που έφυγε γρήγορα και κεραυνοβόλησε τον Σταμπέλλο: 6-1. 90΄: Ο Δέδες πάλιν έκλεψε την μπάλα από αντίπαλο (ευθύς μετά την σέντρα) και αφού επροχώρησε 30 περίπου μέτρα την πλάσαρε στα δίχτυα: 7-1.

Στις 22 Οκτωβρίου 1969 πέτυχε άλλο ένα σπάνιο ρεκόρ, όταν σημείωσε πέντε γκολ στον αγώνα πρωταθλήματος 1969-70 κατά του Ολυμπιακού Λευκωσίας, στον οποίο ο Πανιώνιος σημείωσε την ευρύτερη νίκη στην ιστορία του με 8-0. Άλλες δυο φορές έχει σκοράρει τέσσερις φορές σε έναν αγώνα.

Το 1974 πήρε μεταγραφή στη Μεγάλη ΑΕΚ του Λουκά Μπάρλου. Αν και ελεύθερος, οι «κιτρινόμαυροι» πλήρωσαν περίπου μισό εκατομμύριο δραχμές για την απόκτησή του. Στα τρία χρόνια που αγωνίστηκε εκεί πρόσθεσε περίπου 50 ακόμη
συμμετοχές και 35 γκολ στο ενεργητικό του.
Επίσης, την περίοδο 1975-76 αναδείχθηκε για άλλη μια φορά πρώτος σκόρερ στην Ελλάδα, με 15 γκολ εκ των οποίων στης 26-10-1975 στον αγώνα Α.Ε.Κ. – Παναχαϊκή 5-1 πέτυχε το τρίτο γκολ του αγώνα που ήταν και το 1.000ό γκολ στην ιστορία της ΑΕΚ.

Υπήρξε μέλος των “κιτρινόμαυρων” που συμμετείχαν στα ημιτελικά του κυπέλλου ΟΥΕΦΑ την περίοδο 1976-77
Την επόμενη περίοδο 1977-78 επέστρεψε στον Πανιώνιο για να κλείσει την καριέρα του στους «κυανέρυθρους».

Στο ξεκίνημα της επόμενης περιόδου στον εναρκτήριο αγώνα της περιόδου 1978-1979 Πανιωνίου-ΑΕΚ τον τίμησαν με τη μεγαλύτερη διάκριση του συλλόγου, τον Χρυσό Σταυρό. Απόκτημα που ο ίδιος χαρακτηρίζει ανεκτίμητο και που έχει τοποθετήσει στο κεντρικότερο σημείο της βιτρίνας, όπου φυλάει τα μετάλλιά του. Την ίδια μέρα ο πρόεδρος των προέδρων της ΑΕΚ Λουκάς Μπάρλος του απένειμε τιμητική πλακέτα για την προσφορά του στον σύλλογο.

Το 1962 κλήθηκε στην Εθνική Νέων, με την οποία αγωνίστηκε σε δυο αγώνες κατά της Τουρκίας, στην Αθήνα (ήττα 0-1) και στη Σμύρνη (νίκη με 1-0), όπου πέτυχε το μοναδικό και νικηφόρο γκολ της ελληνικής ομάδας στο 18΄.
Με την Εθνική Νέων αγωνίστηκε και την επόμενη χρονιά στα δύο προκριματικά ματς για το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Νέων με την Τουρκία, στα οποία η Ελληνική Ομάδα με νίκη 2-1 στην Αθήνα και ισοπαλία 1-1 στην Άγκυρα προκρίθηκε στην τελική φάση που έγινε στο Λονδίνο.

Εκεί συμμετείχε και στους τρεις αγώνες του προκριματικού ομίλου, στον οποίο η ελληνική ομάδα ήρθε τρίτη με τα εξής αποτελέσματα: με Γερμανία 7-2 (ένα γκολ ο Δέδες), με Ελβετία 1-1 και με Σκοτία 0-4. Το 1969 αγωνίστηκε για μια μοναδική φορά με την Εθνική Ελπίδων σε φιλικό αγώνα με το Ισραήλ.
Από το 1966 ως το 1973, αγωνίστηκε 20 φορές με την Εθνική Ομάδα των Ανδρών και σημείωσε 7 γκολ. Είναι ο Δεύτερος σε αριθμό Διεθνών συμμετοχών παίκτης του Πανιωνίου, μετά τον Στάθη Χάιτα, που ήταν 24 φορές διεθνής.

Η πρώτη φορά ήταν στις 16/10/1966 στον εντός έδρας νικηφόρο αγώνα εναντίον της Φινλανδίας (2-1) για τα προκριματικά του τότε Κυπέλλου Εθνών του 1968. Τα πρώτα του δύο γκολ με την Εθνική σημείωσε στις 21/11/1968, στον φιλικό εντός έδρας αγώνα με την Αίγυπτο η εθνική νίκησε με 4-1 και ο Δέδες σημείωσε το δύο τελευταία γκολ στο 53΄ και 65΄.
Στη σπουδαία πορεία για τα προκριματικά του παγκοσμίου κυπέλλου του 1970, ο Δέδες ήταν βασικό μέλος της Εθνικής και σημείωσε γκολ σε δυο σημαντικούς αγώνες.

Στην ιστορική νίκη με 4-2 επί της Πορτογαλίας στις 11/12/1968 στο Στάδιο Καραϊσκάκη έκανε το 2-1 στο 40΄ και στο ισόπαλο 2-2 με τη Ρουμανία στις 16/4/1969 έκανε επίσης το 2-1 στο 60΄. Η τελευταία διεθνής συμμετοχή του ήταν στις 31/1/1973 σε φιλικό εντός έδρας αγώνα με τη Βουλγαρία (σκορ 2-2), όταν πέρασε ως αλλαγή στο β΄ ημίχρονο.

Τίτλοι – Διακρίσεις
Πρώτος σκόρερ Α΄ Εθνικής (2): 1970-71 (28 γκολ), 1975-76 (15 γκολ).
Τρίτος σκόρερ Ευρώπης Χάλκινο παπούτσι: 1971 (28 Γκολ)
Βαλκανικό Κύπελλο (1): 1971.
Φιναλίστ Κυπέλλου Ελλάδος: 1967.
2η θέση Α΄ Εθνικής: 1970-71.
Χρυσός Σταυρός Πανιωνίου: 1978
Πρώτο γρηγορότερο Χατ τρικ (3 γκολ σε 2 λεπτά) Ελλαδος 1965
Δεύτερο γρηγορότερο Χατ τρικ (3 γκολ σε 2 λεπτά) στον Κόσμο 1965

Μετά το τέλος της καριέρας του, ασχολήθηκε για πολλά χρόνια με επιχειρήσεις στον χώρο του ενδύματος. Από το γάμο του απέκτησε δυο γιους τον Θανάση και τον Χρήστο.
Το 1999 επέστρεψε στην αγαπημένη του ομάδα για να αναλάβει το πόστο του γενικού αρχηγού. Ένα πόστο που έχει φροντίσει να το τιμήσει και με το παραπάνω, δίνοντας με τον μειλίχιο τρόπο του και τον σεβασμό που εμπνέει στους ποδοσφαιριστές τη λύση σε δύσκολες στιγμές.

Σε συνεργασία με τον Στάθη Χάιτα είναι «υπεύθυνος» για την ανακάλυψη μερικών από τους πλέον ταλαντούχους παίκτες που υπάρχουν στο ελληνικό ποδόσφαιρο, όπως των Αλέξανδρου Τζιόλη, Γρηγόρη Μάκου, Νίκου Σπυρόπουλου και Γιάννη Μανιάτη κ.α.

Δηλώσεις του Γ. Δέδε στο www.ertnews.gr

-Ποιες ήταν οι γηπεδικές συνθήκες εκείνα τα πρώτα χρόνια του ξεκινήματος στο Φοίβο Νέου Κόσμου (ξερά, έλλειψη σημερινών υποδομών, κλπ);

-Tα γήπεδα ήταν ξερά, δεν υπήρχαν αποδυτήρια και οι παίκτες άλλαζαν σε μια αποθήκη.

-Πώς μέσα σε τέτοιες συνθήκες που δεν ήταν ευνοϊκές, βγήκαν μεγάλοι παίκτες;
-Στο συνοικισμό του Ναυπλίου που γεννήθηκα στη διάρκεια της Γερμανικής Κατοχή , όλα τα παιδιά της ηλικίας μου μαζευόμαστε και παίζαμε μπάλα στην αλάνα του Καρύδη. Έτσι έμαθα να αντιμετωπίζω τις δύσκολες συνθήκες που συνάντησα αργότερα στο γήπεδο του Φοίβου στον Αγ. Γιώργη Νέου Κόσμου. Επίσης σημαντικό ρόλο έπαιξε η αγάπη μου για το ποδόσφαιρο και η αντοχή στις δυσκολίες.

-Δένονταν ο κόσμος εκείνα τα χρόνια με τις τοπικές ομάδες, έρχονταν φίλαθλοι στο γήπεδο σε ικανοποιητικό αριθμό;

-Οι φίλαθλοι αγαπούσαν την τοπική ομάδα του Φοίβου, υποστήριζαν και ακολουθούσαν την ομάδα σε όλους τους αγώνες και το γήπεδο ήταν γεμάτο.

-Τι θυμόσαστε από την κατάκτηση του βαλκανικού κυπέλλου με τον Πανιώνιο, από τη ροή του αγώνα και τη δυναμική του αντιπάλου, τον δεύτερο καθοριστικό αγώνα εκτός έδρας, είχαν πάει Έλληνες φίλαθλοι στην Αλβανία; Ποια ήταν η υποδοχή σας στην επιστροφή;

-Δεν ακολούθησαν φίλαθλοι του Πανιωνίου την ομάδα στην Αλβανία. όταν επέστρεψε η ομάδα οι φίλαθλοι μας υποδέχθηκαν με ενθουσιασμό.

-Από τα παιχνίδια με τον Πανιώνιο ποιες στιγμές σας έχουν μείνει χαραγμένες στη μνήμη;

-Η φωτογραφία που έβγαλα με το ίνδαλμα μου τον Νεστοριδη και μου επιβλήθηκε ποινή 15 ημερών. Το γρηγορότερο χρονικά χατ τρικ (3 γκολ) στην Ελλάδα και δεύτερο γρηγορότερο χρονικά στον κόσμο μέχρι και σήμερα, σε επίσημο αγώνα εναντίον του Παναιγιαλείου. Η πρόκριση επί της Αθλέτικο Μαδρίτης στο κύπελλο U.E.F.A. Ο πρώτος και ίσως ο μοναδικός μέχρι και σήμερα αποκλεισμός Ισπανικής ομάδας από Ελληνική. Το 28 γκολ που μου έδωσε το χρυσό Παπούτσι στην Ελλάδα και το Χάλκινο στην Ευρώπη, όπου στο συγκεκριμένο γκολ ο Θωμάς Μαύρος, ενώ ήταν με την μπάλα κοντά στο τέρμα δεν σκόραρε, αλλά με περίμενε για να βγάλω εγώ το γκολ. Πρώτος σκόρερ όλων των εποχών στον Πανιώνιο. Η βράβευση μου με το χρυσό σταυρό του Πανιωνίου.

-Πώς σας υποδέχτηκαν οι φίλαθλοι της ΑΕΚ γνωρίζοντας εκτός από τις ικανότητές σας και την αγάπη σας για την ομάδα;

-Η συμπεριφορά των φιλάθλων της Α.Ε.Κ. ήταν και είναι άψογη απέναντι μου.

-Από τα παιχνίδια με την ΑΕΚ ποιες στιγμές σας έχουν μείνει χαραγμένες στη μνήμη;

-Το χιλιοστό γκολ στην ιστορία της Α.Ε.Κ. με αντίπαλο την Παναχαϊκή το 1975. Το Χρυσό Παπουτσι ως πρώτος Σκόρερ Ελλάδας ενώ αγωνιζόμουν Χαφ το 1975,το οποίο εκτίθεται στο Νέο Μουσείο της Α.Ε.Κ.
Η πορεία στο κύπελλο U.E.F.A το 1976-1977. Η τιμητική πλακέτα του προέδρου Λουκά Μπάρλου στο τέλος της καριέρας μου το 1978 ομοίως εκτίθεται στο Νέο Μουσείο της Α.Ε.Κ.

-Παρακολουθείτε σήμερα ποδόσφαιρο (τηλεοπτικά ή με παρουσία σε γήπεδα) ;

-Παρακολουθώ τηλεοπτικά και κάποιες φορές με την παρουσία μου στα γήπεδα.

-Ποιες διαφορές εντοπίζετε στο ποδόσφαιρο της εποχής του με το σύγχρονο;

-Στην εποχή μου έπαιζε ρόλο το ταλέντο και η τεχνική του κάθε παίκτη ,ενώ τα τελευταία χρόνια σημαντικότερο ρόλο παίζουν οι αθλητικές ικανότητες του κάθε ποδοσφαιριστή.

Έρευνα & συνέντευξη: Νάσος Μπράτσος